Stress? De juiste hulp, wanneer jij het nodig hebt

Stress betekent dat de draaglast groter is dan de draagkracht. Je hebt het gevoel dat je niet aan alle eisen of verwachtingen kan voldoen en daardoor ervaar je spanning en druk. Een beetje stress is normaal en kan zelfs helpen om beter te presteren, omdat het je lichaam activeert en je concentratie verbetert. Maar sta je te lang onder druk, dan kan dit problemen geven. Je batterij kan langzaam leeglopen en dat kan leiden tot een burn-out of andere klachten.

Acute stress

Het is normaal om in bepaalde situaties spanning te voelen, zoals bij een belangrijke presentatie of een (rij)examen. Dit noemen we acute stress. Het helpt je om scherp te blijven en snel te reageren. Je hartslag en ademhaling versnellen, je bloeddruk stijgt en je lichaam maakt adrenaline aan. Zodra het spannende moment voorbij is, komt je lichaam meestal weer tot rust. Zo krijg je de kans om te herstellen en weer op te laden.

Chronische stress

Soms houdt stress langere tijd aan. Bijvoorbeeld door een scheiding, trauma, problemen op je werk of studiestress. Sta je lange tijd onder spanning en lukt het bijna niet meer om te ontspannen? Dan kan er chronische stress ontstaan. De balans tussen inspanning en ontspanning raakt dan zoek.

Je lichaam krijgt te weinig kans om te herstellen en dat kan je steeds meer gaan merken. Je spieren blijven bijvoorbeeld gespannen, je bent vaak vermoeid, je kan je moeilijk concentreren of hebt regelmatig hoofdpijn. Ook kan je last krijgen van hartkloppingen, slecht slapen of overprikkeling. Houdt de stress lang aan, dan kunnen je klachten erger worden en kan je uiteindelijk overspannen raken of een burn-out krijgen.

Er zijn 278

Stress- en spanningsklachten specialisten bij ons aangesloten. Hiervan doen 218 online therapie. Zij hebben een gemiddelde beoordeling van 8.7/10.

Alle psychologen bekijken

Er zijn 278

Stress- en spanningsklachten specialisten bij ons aangesloten. Hiervan doen 218 online therapie. Zij hebben een gemiddelde beoordeling van 8.7/10.

Alle psychologen bekijken

Hoe mensen stress ervaren en welke symptomen ze hebben, verschilt per persoon. De meest voorkomende symptomen zijn:

• Je slaapt minder goed en voelt je vaak moe.
• Je hebt regelmatig last van hoofdpijn, spierpijn en rugpijn.
• Je zit veel in je hoofd en komt maar lastig tot rust.
• Je vergeet sneller dingen en hebt moeite om overzicht te houden.

Misschien herken je jezelf niet in alle klachten. Dat is heel normaal. Stress voelt voor iedereen anders. We hebben de meest voorkomende signalen voor je op een rij gezet.

Lees hier meer over de symptomen van stress.

Is het stress, overspannenheid of toch een burn-out?

Voel je je al een tijdje moe, gespannen of sneller overprikkeld? Dan vraag je je misschien af wat er aan de hand is. Stress, overspannenheid en een burn-out kunnen vergelijkbare klachten geven. Toch zijn er verschillen, ook in wat je nodig hebt om te herstellen.

• Bij stress staat je lichaam tijdelijk onder spanning. Vaak helpt het om wat meer rust te nemen en tijd te maken voor dingen die je helpen ontspannen. Als de druk afneemt, worden je klachten meestal ook minder.
• Ben je overspannen, dan heb je langere tijd te veel van jezelf gevraagd. Je merkt dat je energie opraakt en dat dagelijkse dingen steeds meer moeite kosten. Het helpt dan om een stap terug te doen, meer rust te nemen en te kijken waar je spanning vandaan komt.
• Bij een burn-out ben je door langdurige overbelasting uitgeput geraakt. Je lichaam en hoofd hebben tijd nodig om te herstellen. Alleen rust nemen is vaak niet genoeg. Een psycholoog kan je helpen bij je herstel en om weer meer balans te vinden.

Soms is het lastig om zelf te herkennen waar je klachten bij passen. Vermoeidheid, weinig energie en moeite met concentreren kunnen bijvoorbeeld ook voorkomen bij somberheid of angst. Het is daarom belangrijk om niet alleen naar je klachten te kijken, maar ook naar waar ze vandaan komen. Zo kan je beter bepalen welke hulp bij je past.

Lees meer over het verschil tussen een burn-out en andere psychische klachten.

Iedereen reageert anders op stress. Iets wat jou veel spanning geeft, kan voor iemand anders juist goed te doen zijn. Stress ontstaat vaak in periodes waarin er veel op je afkomt. Bijvoorbeeld door drukte op je werk, problemen in je relatie, financiële zorgen of het verlies van iemand die belangrijk voor je is. Maar het hoeft niet altijd om iets groots te gaan. Ook kleine dingen kunnen bij elkaar voor veel spanning zorgen. Denk aan een overvolle agenda, korte nachten, taken die zich opstapelen en de hele dag door prikkels van je telefoon.

Vaak is het een combinatie van dingen waardoor de stress steeds verder oploopt. Je bent veel bezig, schakelt voortdurend tussen taken en neemt weinig tijd om tussendoor tot rust te komen. Een tijdje wat drukker zijn is niet erg. Maar als je lange tijd weinig ruimte hebt om te ontspannen en op te laden, kunnen er stressklachten ontstaan.

Wil je beter begrijpen waar je stress vandaan komt? Lees meer over de oorzaken van stress.

Als stress lang aanhoudt en je niet genoeg rust neemt, kan dat veel met je doen. Je brein staat in de overlevingsstand en je lichaam blijft stresshormonen zoals cortisol en adrenaline aanmaken, ook als de spanning voorbij is. Daardoor krijgt je lichaam minder kans om te herstellen en kost alles steeds meer energie. Je bent bijvoorbeeld sneller moe, je spieren blijven gespannen en je weerstand kan afnemen, waardoor je sneller ziek wordt.

Ook hoe je je voelt, kan veranderen. Negatieve gevoelens komen steeds meer op de voorgrond. Je bent misschien sneller geïrriteerd, emotioneler of boos om kleine dingen. Als je lang onder druk staat, kan je situaties sneller als een dreiging ervaren. Alledaagse dingen, zoals een deadline of drukte, kunnen dan al veel spanning oproepen. Je blijft alert en hebt sneller het gevoel dat er iets mis is, ook als er geen direct gevaar is. Daardoor kan je steeds gevoeliger worden voor stress en angst.

Lees meer over de gevolgen van langdurige stress.

Door stress kan het voelen alsof je hoofd vol zit en je lichaam maar niet ontspant. Juist dan is het belangrijk om gedurende de dag kleine rustmomenten te nemen. Dat hoeft niet veel tijd te kosten: haal een kop thee, loop even weg van je scherm of adem een paar keer rustig in en uit. Kijk ook naar wat écht vandaag moet en wat misschien kan wachten. Zo voorkom je dat de spanning zich steeds verder opstapelt.

Ook bewegen en goed slapen helpen om te herstellen van stress. Maak een wandeling, ga fietsen of kies een andere vorm van beweging die je fijn vindt. Blijven je gedachten ’s avonds doorgaan? Schrijf ze op of ga nog even naar buiten. Probeer daarnaast een vast slaapritme aan te houden. Zo geef je je hoofd en lichaam de tijd om tot rust te komen en weer op te laden.

Wil je meer tips? Lees hier hoe je stress kan verminderen.

Een beetje stress is niet erg, zolang je daarna genoeg rust neemt om te herstellen. Houdt de stress te lang aan en krijg je te weinig rust? Dan kunnen er lichamelijke klachten ontstaan en kan je veranderingen merken in je gevoelens en gedrag.

Het is verstandig om hulp te zoeken als je merkt dat:

• je stressklachten niet minder worden, ook niet als je rust neemt;
• je veel piekert of moeilijk kan ontspannen;
• je slecht slaapt of vaak moe bent;
• je sneller geïrriteerd of emotioneel bent;
• je lichamelijke klachten blijft houden;
• stress steeds meer invloed heeft op je werk, relaties of dagelijks leven;
• het je niet lukt om zelf uit de stress te komen.

Je hoeft niet te wachten tot het echt niet meer gaat. Merk je dat je klachten blijven of steeds meer invloed hebben op je dagelijks leven? Neem die signalen dan serieus. Als je te lang doorgaat zonder genoeg te herstellen, kan je overspannen raken of zelfs een burn-out krijgen. Door op tijd rust te nemen of hulp te zoeken, voorkom je dat klachten verder opstapelen.

Soms merk je dat rust nemen niet genoeg is. Je blijft piekeren, voelt spanning in je lichaam of gaat steeds weer over je grenzen. Dan kan het fijn zijn om er met een psycholoog over te praten. Samen kijk je waar je stress vandaan komt, wat het met je doet en waarom het lastig is om de spanning los te laten.

Daarna kijken jullie naar wat je nodig hebt om je weer beter te voelen. Je kan bijvoorbeeld leren om op tijd te herkennen wanneer het te veel wordt, duidelijker je grenzen aan te geven of meer rust in je dag te brengen. Ook kan de behandeling helpen om een fijnere balans te vinden tussen dingen die energie kosten en dingen die je juist energie geven.

Je hoeft daarbij niet alles in één keer te veranderen. Je werkt stap voor stap aan meer rust en balans, op een manier die haalbaar is en bij je past. Daarom ziet iedere behandeling er anders uit. Een psycholoog kan bijvoorbeeld gebruikmaken van cognitieve gedragstherapie, ACT of mindfulness.

Bekijk hier onze andere behandelingen bij stress.

Soms kan stress alles overheersen. Het kan voelen alsof je even geen overzicht meer hebt. Misschien weet je niet waar je moet beginnen. Een psycholoog kan je helpen om weer overzicht en rust te krijgen. Bij Psyned krijg je snel hulp die écht bij je past. Er wordt gekeken naar wie jij bent en naar het geheel, niet alleen naar je klachten. Samen werken we aan duurzaam herstel.

Onze aanpak in het kort

• Meestal kan je binnen een week al bij ons terecht
• Je krijgt een psycholoog die goed bij jou én je hulpvraag past.
• De behandeling wordt afgestemd op wat jij nodig hebt, met methodes die echt werken, zoals cognitieve gedragstherapie of ACT.
• Online of op locatie – net wat het beste voelt voor jou.

Vergoeding via je werkgever

Een behandeling voor stressklachten wordt vaak niet vergoed vanuit de zorgverzekering. Dat betekent dat je de kosten zelf draagt. Toch sta je er niet alleen voor: veel werkgevers willen hierin meedenken. Zij begrijpen dat het belangrijk is om klachten vroeg aan te pakken en zijn daarom steeds vaker bereid om een deel van de behandeling te betalen. Zo kan jij de kosten alsnog vergoed krijgen.

Vind meer informatie over vergoeding via je werkgever.

Niels hield lang alle ballen in de lucht: werk, sport en zijn eigen bedrijf. Toen hij ook het werk van een zieke collega overnam, werd het te veel. Hij begon te piekeren en kreeg lichamelijke klachten. Na een ruzie met zijn moeder besefte hij: zo kan het niet langer.

Hulp zoeken vond hij lastig. Toch zette hij de stap. Via Psyned kon hij al binnen een week terecht. Met zijn psycholoog leerde hij zijn grenzen beter voelen. ‘Eerder zag ik volgeplande dagen als productief. Dat zie ik nu anders. Het is productief als het haalbaar is.’

Lees hier het volledige verhaal van Niels.