Hechtingsproblematiek

Hoe ontstaat hechtingsproblematiek? Met hechting bedoelen we de band tussen jou en je ouders of verzorgers. Deze band, die je opbouwt in je eerste levensjaren, is van invloed op het verloop van jouw verdere sociaal-emotionele, taal- en cognitieve ontwikkeling. Als hechting in je jongere jaren niet goed verloopt kan dit, ook op volwassen leeftijd, problemen veroorzaken.

Wanneer hechting niet goed verloopt spreken we van onveilige hechting. Dit heeft invloed op jouw zelfbeeld en hoe je relaties aangaat met anderen. Ook is het een risicofactor bij het ontwikkelen van bepaalde psychische klachten zoals angst en depressie.

Veilige en onveilige hechting

We onderscheiden vier hechtingsstijlen:

  • veilige hechting
  • vermijdende hechting
  • ambivalente hechting
  • gedesorganiseerde/gedesoriënteerde hechting

Veilige hechting
HechtingsproblematiekDe meeste Nederlandse kinderen zijn veilig gehecht. Ze worden in hun vraag om aandacht beantwoord en worden bijvoorbeeld getroost als ze gevallen zijn in de speeltuin. Hun ouders of verzorgers vormen een veilige haven waar ze op kunnen terugvallen. Deze kinderen leren dat ze op zichzelf en anderen kunnen vertrouwen. Ze kunnen zich ook op latere leeftijd hechten aan anderen en meestal positieve relaties aangaan met leeftijdsgenoten.

Vermijdende hechting
Bij vermijdende hechting ben je wantrouwend naar anderen. Je bent afstandelijk en bent niet graag afhankelijk van een ander. Je doet dingen het liefst alleen. Tijdens je opvoeding waren ouders/verzorgers in het contact met jou vaak negatief, afwijzend en niet sensitief.

Angstig Ambivalente hechting
Wanneer je ambivalent gehecht bent ervaar je sterke wisselingen in je stemming. Het ene moment kan alles nog harmonisch zijn, maar dit kan snel omslaan. Bij deze hechtingsstijl ben je bang om verlaten te worden. Deze hechtingsstijl kan ontstaan wanneer je ouders/verzorgers overbezorgd, inconsequent, onvoorspelbaar waren. Daarnaast ontbrak hun aanwezigheid op cruciale momentenwaren.

Gedesorganiseerde/gedesoriënteerde hechting
Deze hechtingsstijl komt vooral voor bij kinderen die verwaarloosd of misbruikt zijn. Ze hebben geen vertrouwen in zichzelf en in anderen. Op sociaal gebied zijn ze in de war. Ze weten in sommige situaties niet hoe ze moeten reageren en hebben moeite om relaties aan te gaan.

Het toenaderings-vermijdings-conflict staat bij deze kinderen centraal, er is gelijktijdig sprake van toenadering en vermijding. De hechting raakt gedesorganiseerd als de hechtingsfiguur tegelijkertijd bron van veiligheid én van angst is.

Hechtingsstoornis

Onveilige hechting en hechtingsproblemen moeten niet verward worden met een hechtingsstoornis. Reactieve hechtingsstoornis, zoals deze stoornis wordt aangeduid in de DSM-5, is een psychische stoornis die alleen voorkomt bij extreme verwaarlozing, mishandeling of frequente wisseling van verzorgers. Reactieve hechtingsstoornis wordt gekenmerkt door moeilijkheden in de sociale interactie die niet veroorzaakt worden door een algemene ontwikkelingsstoornis. Er worden twee subtypen onderscheiden:

Geremde type
Wanneer je gediagnosticeerd wordt met dit type heb je vaak een gesloten houding en is je gedrag introvert. Contact ga je vaak uit de weg. Je bent vaak zeer alert en wantrouwend.

Ongeremde type
Als kind had je geen duidelijk gehechtheidsfiguur en daardoor is er in feite geen gehechtheidsrelatie gevormd. Je groeide bijvoorbeeld op in verschillende pleeggezinnen. Vaak is je gedrag impulsief. Voor jou is het moeilijk om het verschil te maken tussen bekende en onbekende/minder bekende personen. Je hecht je daardoor aan ieder willekeurig persoon en toont geen terughoudendheid in het contact met vreemden.

Hechtingsproblematiek kenmerken

Als volwassene kijk je anders naar jezelf en naar relaties met anderen, dan toen je kind was. Onveilige hechting kan invloed hebben op je zelfbeeld. Ook kan het uitwerking hebben op je vermogen om vol vertrouwen in het leven te staan. Je kunt als volwassene bijvoorbeeld last hebben van faalangst, een laag zelfvertrouwen, en gevoelig zijn voor stress.

Risicofactoren bij ontwikkeling hechtingsproblemen

Verschillende factoren kunnen bijdragen aan het ontwikkelen van hechtingsproblemen:

  • wanneer je als kind verwaarloosd of mishandeld bent
  • als je geadopteerd bent
  • de omstandigheden in het gezin waar je opgroeide waren slecht
  • als je ouders/verzorgers psychische problemen hebben
  • wanneer je ouders/verzorgers zelf onveilig gehecht zijn

Behandeling hechtingsproblematiek

Bij hechtingsproblemen is het effectief om aan de slag te gaan met de oorzaak van de problemen. Wat heb je in je jeugd meegemaakt en hoe heeft dit nu invloed? In plaats van met de symptomen te werken ga je gelijk aan de slag met de basis. Therapievormen die geschikt zijn voor het aanpakken van hechtingsproblematiek zijn onder andere: Schematherapie, Transactionele analyse en Emotion Focused Therapy.

Hulp of advies nodig?

Blijf niet met je klachten lopen en bel met ons. We kunnen je adviseren en plannen wanneer gewenst direct een afspraak voor je in bij een psycholoog die bij je past.

  • Persoonlijk advies
  • Geen wachtlijst
  • Direct een afspraak
Bel: 085-4014720
Zoek een psycholoog