Hulp bij trauma, op een manier die bij je past

Een trauma kan ontstaan na een ingrijpende gebeurtenis, zoals een ongeluk, verlies of geweld. De gebeurtenis maakt zoveel indruk dat het niet goed lukt om deze te verwerken. Je brein slaat de ervaring op als iets bedreigends. Word je later ergens aan herinnerd, dan kan de herinnering ineens weer naar boven komen. Het kan zelfs voelen alsof je de gebeurtenis opnieuw beleeft.

Je brein doet dit om je te beschermen tegen gevaar. Daardoor kan je na een heftige gebeurtenis last krijgen van angst, herbelevingen of sterke emoties. Ook kan je je gespannen of extra alert voelen. Dat zijn normale reacties na iets ingrijpends en vaak nemen deze gevoelens na verloop van tijd af.

Soms gebeurt dat niet. De gebeurtenis blijft invloed hebben op hoe je je voelt en wat je doet. Je blijft bijvoorbeeld situaties vermijden of merkt dat herinneringen steeds terugkomen. Dan kan er sprake zijn van een trauma.

Posttraumatische stressstoornis (PTSS)

Houden traumaklachten aan en hebben ze veel invloed op je dagelijks leven? Dan kan je een posttraumatische stressstoornis (PTSS) ontwikkelen. Dit kan gebeuren als je een trauma niet goed kan verwerken.

Bij PTSS blijft de traumatische ervaring zich opdringen. Je hebt bijvoorbeeld last van herbelevingen (flashbacks) en/of nachtmerries. Misschien schrik je ‘s nachts wakker of vermijd je situaties die je aan de gebeurtenis doen denken. Ook kan je last krijgen van sombere gevoelens, angst of spanning die maar niet afneemt. Hierdoor kan het lastig zijn om je dagelijks leven weer op te pakken.

Lees hier meer over PTSS

Een trauma kan op verschillende manieren invloed op je hebben. Misschien merk je het meteen na de gebeurtenis, maar klachten kunnen ook pas later duidelijk worden. Het is daarom belangrijk om de signalen op tijd te herkennen. Zeker als ze niet vanzelf minder worden of je dagelijks leven steeds meer beïnvloeden.

Veel mensen met traumaklachten herkennen bijvoorbeeld:

• flashbacks of nachtmerries;
• het vermijden van situaties die aan de gebeurtenis doen denken;
• je vaak gespannen, onrustig of alert voelen;
• verdriet, boosheid of sombere gevoelens.

Misschien herken je jezelf niet in alles. Dat hoeft ook niet. Iedereen reageert anders op een ingrijpende gebeurtenis en verwerkt deze op zijn eigen manier. Daarom hebben we de meest voorkomende lichamelijke en mentale klachten voor je op een rij gezet.

Lees hier meer over hoe je een trauma kan herkennen.

Heb ik een trauma?

Misschien merk je dat je na een heftige gebeurtenis anders reageert dan je gewend bent. Je voelt je bijvoorbeeld sneller gespannen, slaapt slecht of blijft denken aan wat er is gebeurd. Dan kan je je afvragen: heb ik een trauma?

Dat is niet altijd makkelijk om zelf te bepalen. Iedereen verwerkt een heftige gebeurtenis op zijn eigen manier. De één heeft er kort last van, terwijl de ander er langer last van heeft. Wil je beter begrijpen wat er bij je speelt? Onze trauma zelftest helpt je om op een rij te zetten wat je merkt en voelt.

Goed om te weten: de zelftest geeft geen diagnose. Een psycholoog of huisarts kan samen met jou kijken waar je klachten vandaan komen.

Trauma kan niet alleen verschillende klachten geven, maar ook op verschillende manieren ontstaan. Misschien heb je één heftige gebeurtenis meegemaakt. Of heb je langere tijd in een onveilige situatie geleefd. Wat je hebt meegemaakt en hoelang dit duurde, speelt een rol bij het soort trauma.

• Bij een enkelvoudig trauma maakte je één keer iets heftigs mee, bijvoorbeeld een ongeluk of overval. De gebeurtenis kan zoveel indruk maken dat het moeilijk is om deze te verwerken. Je kan je daardoor angstig, gespannen of onveilig voelen.
• Een meervoudig trauma ontstaat als je meerdere ingrijpende of schokkende gebeurtenissen meemaakt. Het gaat hierbij om verschillende losse traumatische ervaringen, zoals een ongeluk én een overval. Hierdoor kan je in het dagelijks leven last krijgen van angst, spanning, slecht slapen, herbelevingen of moeite met vertrouwen.
• Bij een complex trauma maak je langere tijd of meerdere keren iets ingrijpends mee, zoals mishandeling, seksueel misbruik of emotionele verwaarlozing. Je kan hierdoor ook last krijgen van angst, een negatief zelfbeeld of verslavingsproblemen.

Lees meer over de verschillende soorten trauma.

Een trauma kan ontstaan als je iets meemaakt dat zo heftig is dat je het op dat moment niet goed kan verwerken. Je voelt je bijvoorbeeld heel bang, machteloos of onveilig. Ook een langere periode van stress of onveiligheid kan diepe sporen achterlaten.

Na zo’n ervaring kan je lichaam alert blijven, ook als het gevaar voorbij is. Je schrikt bijvoorbeeld sneller of voelt ineens spanning als iets je aan de gebeurtenis herinnert. Of je hier langdurig last van houdt, verschilt per persoon.

Lees meer over de oorzaken van trauma en waarom sommige ervaringen traumatisch worden.

Na een heftige ervaring kan je stresssysteem actief blijven. Het is daarom belangrijk om je lichaam weer tot rust te brengen en jezelf de ruimte te geven om te verwerken wat je hebt meegemaakt. Dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Een paar kleine dingen kunnen hierbij helpen.

Zorg bijvoorbeeld voor een vast ritme in je dag. Probeer op vaste tijden op te staan, te eten en naar bed te gaan. Die voorspelbaarheid geeft houvast en helpt je lichaam om weer tot rust te komen. Neem daarnaast bewust tijd voor ontspanning. Doe iets waar jij rustig van wordt, zoals muziek luisteren, een boek lezen of wandelen. Door regelmatig rust te nemen, geef je je lichaam een seintje dat je niet alert hoeft te zijn. Soms gaan je klachten niet vanzelf over en blijven ze je in de weg zitten. Dan kan professionele hulp fijn zijn.

Wil je weten wat nog meer kan helpen? Lees verder over omgaan met trauma.

Traumaklachten zijn vaak goed te behandelen. Misschien voelt het spannend om stil te staan bij wat er is gebeurd. Daarom kijk je samen met een psycholoog naar wat jij nodig hebt en werk je in een tempo dat bij je past.

Vaak ligt de aandacht eerst op meer rust en veiligheid. Van daaruit ga je aan de slag met het verwerken van de traumatische ervaring. Hiervoor kan je psycholoog verschillende behandelmethodes gebruiken, zoals EMDR, exposuretherapie, Imaginaire Rescripting of Narratieve Exposure Therapie (NET).

Je leert ook omgaan met momenten waarop het trauma je nog in de weg zit. Langzaam krijgt de gebeurtenis minder invloed op hoe je je voelt en leeft. Het doel is niet om te vergeten wat er is gebeurd, maar om weer meer ruimte te voelen voor andere dingen in je leven.

Bekijk hier onze behandelingen bij trauma.

Een ingrijpende gebeurtenis een plek geven kan lastig zijn en het is heel begrijpelijk als je daar niet alleen uitkomt. Je hoeft het ook niet alleen te doen. Bij Psyned krijg je snel persoonlijke begeleiding van een gespecialiseerde psycholoog. Samen kijken jullie naar wat jij nodig hebt.

Onze aanpak in het kort:

• Vaak kan je binnen een paar dagen terecht.
• Kies zelf een psycholoog die bij je past
• Een behandeling afgestemd op jou
• Online of op locatie: wat jij fijn vindt

Vergoeding via je werkgever

De huisarts voelt vaak als een goede eerste stap. Je wordt vaak doorverwezen, waardoor je op een lange wachtlijst terecht komt. In de tussentijd kunnen je klachten erger worden. Als het jouw beurt is, ligt de behandeling vaak al vast. Iedereen verwerkt een trauma anders. Juist daarom vraagt een traumabehandeling een persoonlijke aanpak.

Je kan ook direct naar een onafhankelijke psycholoog. Je hebt dan geen doorverwijzing nodig, maar kiest zelf iemand die bij je past en krijgt vaak sneller hulp. De behandeling wordt afgestemd op jouw verhaal. Dat helpt bij een goed herstel.

Veel mensen weten niet dat deze hulp soms (deels) vergoed wordt door hun werkgever. Steeds meer organisaties vinden het belangrijk dat hun medewerkers zich goed voelen. Zo kan je de hulp krijgen die je nodig hebt, zonder dat je je zorgen hoeft te maken over de kosten.
Lees hier meer over vergoeding via je werkgever.

Janine kreeg een auto-ongeluk. Na afloop nam ze zich voor om weer te gaan rijden. Maar toen het moment daar was, lukte dat niet. ‘De nacht ervoor deed ik geen oog dicht en ‘s ochtends kon ik alleen maar huilen. Ik wilde er niet aan toegeven‘. Toch durfde ze niet meer achter het stuur. ‘Ik was mijn zelfvertrouwen kwijt’. Met steun van haar man besloot Janine hulp te zoeken. ‘Als ik wist hoe erg mij dat zou helpen, had ik de telefoon veel eerder gepakt’.

Binnen een week kon ze terecht bij een psycholoog. Samen kozen ze voor EMDR. Tijdens de sessies ging ze terug naar het moment van het ongeluk, terwijl ze via een koptelefoon klikgeluiden hoorde. ‘Het verbaasde mij dat dit hielp om het trauma te verwerken’. Door de sessies kreeg ze haar zelfvertrouwen weer terug. Zes maanden na het ongeluk durfde Janine weer de snelweg op. ‘Ik voelde me bevrijd’.

Lees hier het volledige verhaal van Janine.