Trauma

Een trauma kan grote impact hebben op je leven. Iedereen maakt weleens iets ingrijpends mee, maar als je dit nog geen plek hebt kunnen geven, spreken we van een trauma. Herken jij je hierin en wil jij de gebeurtenis achter je laten en verder kunnen?

Een trauma is gelukkig goed te behandelen. Wij helpen je met passende hulp maar ook met het bieden van relevante informatie. Lees hier wat een trauma precies is, hoe je het kunt herkennen, welke soorten er zijn en welke behandeling voor jou het beste is.

Laatste update: 25 november 2021

Wat is een trauma?

Een trauma is een onverwerkte gebeurtenis vanuit het verleden, zoals een ongeval, overlijden van een belangrijk persoon, seksueel misbruik of geweld. Het kan aanvoelen als een onzichtbare wond in je ziel. Het is niet te zien aan de buitenkant, maar je voelt het wel. De gebeurtenis blijft voor vervelende gevoelens zorgen. Het kan zijn dat je angstig of emotioneel bent, de gebeurtenis herbeleeft of er erg veel aan moet denken.

Janine (40) kreeg na een auto-ongeluk te maken met een trauma en durfde hierdoor geen auto meer te rijden. Lees hier haar ervaring trauma en haar EMDR-behandeling

Wanneer heb je een trauma?

Je hebt een trauma als de gebeurtenis zoveel indruk op je heeft gemaakt, dat je het moeilijk een plek kunt geven. Na een ingrijpende gebeurtenis krijg je te maken met verschillende emoties zoals angst, verdriet, hulpeloosheid, schuld of boosheid. Dit is logisch en vaak zullen deze emoties vanzelf minder worden. Maar wanneer dit niet het geval is en je last blijft houden, spreken we van een trauma.

Hoe ontstaat een trauma?

Wanneer je ergens van schrikt of ergens emotioneel op reageert, slaat jouw emotiecentrum dit op in het brein. Je brein slaat dit op zodat ‘gevaar’ in de toekomst voorkomen kan worden. Dit opslaan zorgt er alleen in het vervolg voor dat wanneer jij iets ziet wat jou doet denken aan de gebeurtenis, zowel jouw lichaam als brein hier heftig op reageren. Denk bijvoorbeeld aan het zien van een treinspoor nadat je een treinongeluk gezien of meegemaakt hebt. Het treinspoor is hierbij een trigger geworden.

Je lichaam en brein zien deze trigger aan als ‘gevaar’ en dit zorgt voor zowel emotionele- als stressreacties. Diezelfde (angstige) herinneringen van toen, komen dan weer naar boven. Het zien van een kleine trigger, wat dus eigenlijk geen gevaar op zich vormt, kan bij een trauma zorgen voor grote gevolgen. Als je dit ervaart terwijl er geen duidelijk aanwijsbare oorzaak is, heb je waarschijnlijk een trauma.

Heb jij een traumatische ervaring gehad?
Bel dan vandaag nog even met onze huispsycholoog. Zij beantwoord je vragen en adviseert je persoonlijk over de juiste hulp waarmee je weer in evenwicht komt. Bel: 085-4014720

Soorten trauma’s

Er zijn twee verschillende soorten trauma’s. Bij het eerste soort is er één keer iets gebeurd wat traumatisch was voor jou. Dit heet een enkelvoudig trauma. Bij het tweede soort heb je meerdere nare ervaringen gehad over een langere periode. Dit heet een meervoudig of complex trauma.

Enkelvoudig trauma

Bij een enkelvoudig trauma maakte je één keer iets ingrijpends mee, bijvoorbeeld een ongeluk of overval. Deze heel vervelende gebeurtenis heb je niet goed kunnen verwerken en heeft dit vervolgens geleid tot een trauma. Enkelvoudig betekent niet dat dit trauma minder erg is dan een meervoudig of complex trauma. Beide soorten kunnen veel grip hebben op jouw leven.

Meervoudig of complex trauma

Als je voor een langere periode of meerdere keren iets vervelends meemaakt, kun je een meervoudig trauma ontwikkelen. Voorbeelden hiervan zijn terugkerende mishandeling, herhaald seksueel misbruik of gepest worden. Doordat je meerdere malen te maken hebt gehad met dezelfde trigger, kunnen de klachten hoog oplopen bij een meervoudig of complex trauma. Hierbij komen vaak ook andere klachten voor, zoals een angststoornis, een negatief zelfbeeld of verslavingsproblemen. Een meervoudig of complex trauma kan jouw karakter en ontwikkeling beïnvloeden, omdat het ‘dieper’ in je systeem is opgenomen.

De symptomen van een trauma

De symptomen van trauma ervaart iedereen anders. Over het algemeen denk je vaak terug aan de situatie en kun je je moeilijk focussen op de realiteit. Ook kun je trauma in je lichaam merken. Het stressniveau van je lichaam is verhoogd, waardoor je voortdurend alert bent. Dit kan samen gaan met een verhoogde hartslag en ademfrequentie. Je kunt je dus steeds opgejaagd voelen zonder dat daar een duidelijke reden voor is. Ook kunnen de emotionele klachten elk moment van de dag voorkomen.

Je kunt op verschillende momenten last krijgen van het trauma, zowel kort na de gebeurtenis zijn, maar ook pas jaren later wanneer je dacht alles verwerkt te hebben. Door een trauma kun je ook andere problemen krijgen, zoals een depressie, angst en/of een laag zelfbeeld. Ook komen verslavingsproblemen voor. Hiervoor gebruik je verdovende middelen om je angst(en) te verminderen en te ontspannen.  Daarnaast kun je bepaalde situaties en gedachten gaan vermijden om met de stress en angst om te gaan.

Bij een trauma kunnen de volgende klachten voorkomen:

  • flashbacks/nachtmerries
  • concentratieproblemen
  • angst/stress
  • verdriet
  • boosheid
  • vermijdingsgedrag
  • vermoeidheid
  • hulpeloosheid
  • prikkelbaarheid
  • verhoogde bloeddruk/hartslag
  • kans op depressie of verslavingsproblematiek

Hoe herken je trauma bij een kind?

Bij kinderen is het beter zichtbaar wanneer zij getraumatiseerd zijn. Het meeste voorkomende is dat kinderen zich terugtrekken of willen vluchten van mensen of lastige situaties. Ook kan een kind juist hyperactiviteit vertonen om met de problemen of gevoelens om te gaan om het kind veel in zijn/haar hoofd heeft. Dit gedrag kan dan gaan lijken op bijvoorbeeld ADHD zonder dat er ADHD in het spel is.

Duidelijke signalen bij een kind zijn:

  • angst
  • huilen
  • snel schrikken
  • agressie
  • teruggetrokken houding
  • niet willen praten
  • druk of onrustig gedrag

Hoe ga je om met een trauma?

Het lijkt misschien een goed idee om je trauma weg te stoppen. Door er niet aan te denken hoef je er ook niet mee om te gaan. Het is belangrijk om te weten dat trauma gerelateerde klachten uiteindelijk hard kunnen terugkomen. Ook kun je vermijdingsgedrag vertonen, misschien zonder dat je het zelf doorhebt.

Het is goed om niet weg te lopen voor jouw trauma, hoe moeilijk dat ook is. Uiteindelijk zal het jouw herstel ten goede komen. Luister naar je gevoel. En doe daar ook iets mee. Zoek hulp als je dat nodig hebt.

Ook jouw omgeving kan een bron van steun zijn. Het zal erg helpen om open te vertellen over je klachten aan iemand die jij vertrouwt. Ken je iemand met een trauma? Het helpt als je er voor diegene bent. Op een veilige manier over het trauma praten kan helpen om het te verwerken.

Hoe lang duurt een trauma?

Hoe lang het duurt voordat iemand een trauma verwerkt heeft, verschilt sterk per persoon. Van een eenvoudig trauma kun je minimaal één tot drie maanden last hebben. Wanneer je een paar keer in aanraking bent gekomen met de trigger en hierbij niks gebeurt, krijgt jouw lichaam door dat er geen echt gevaar is bij de trigger. Hierbij nemen de ‘gevaar’ reacties af en zo ook de klachten die hierbij komen kijken. Als dit niet het geval is en je voor een langere periode trauma gerelateerde klachten blijft houden, kan dit overgaan in een posttraumatische stressstoornis (PTSS).

Ook al ervaar je dus milde traumaklachten, loop hier vooral niet zelf mee rond en zoek hulp en steun in jouw omgeving. Mocht je professionele hulp zoeken, neem dan contact op met één van onze psychologen. Wij helpen jou graag verder!

Fases van traumaverwerking

Fase 1: stabilisatie en verwerking

Bij het opslaan van een gebeurtenis, kent jouw brein dit als ‘waardering’ toe. In eerste instantie is deze waardering gevaar. In deze eerste fase is het belangrijk dat deze ‘gevaar’ reactie afneemt en zo de emoties die daarbij komen kijken.

Door het ontladen van jouw emoties, verliezen de angstherinneringen hun emotionele lading en kan de waardering neutraler worden. Dit ontladen van emoties kan hoe jij  het fijn vindt. Gooi alles eruit en praat vooral veel, zowel over de gebeurtenis als wat het met jou doet. Als je dit doet, kunnen de emoties worden ‘losgekoppeld’ van de gebeurtenis. Hoe heftiger de emotionele klachten, hoe langer dit kan duren.

Fase 2: integratie

De tweede fase heeft te maken met jouw geheugen. De emoties zijn minder geworden, maar de herinneringen zijn nog steeds aanwezig. Ondanks dat het misschien geen acute reacties meer bij jou oproept, kan het nog steeds zijn dat je vervelend terugkijkt op de gebeurtenis.

Hierbij is het belangrijk dat jouw emotiecentrum een nieuwe ‘waardering’ toekent aan de gebeurtenis. Nu de negatieve waardering deels weg is kan daar een positieve voor terug in de plaats komen. Doordat je nu geen heftige emoties meer ervaart, kun je met een afstand naar de gebeurtenis kijken. Hierbij kun je de niet helpende gedachten en gedrag vervangen door positieve inzichten over de gebeurtenis. Heb je iets geleerd van de situatie? Hoe kun je dit in de toekomst voorkomen? Hoe ga je in het vervolg om met ingrijpende situaties? Hierdoor kun je de gebeurtenis een plekje geven en je gedrag op een positieve manier aanpassen.

Hoe wordt een trauma behandeld?

Een goed verloop van traumaverwerking is belangrijk, maar niet altijd even makkelijk. Een goede ondersteuning kan ervoor zorgen dat de verwerking makkelijker en sneller verloopt. Heb je hulp nodig? Leg je vragen en zorgen aan ons voor. Wij staan klaar om jou te helpen! Bel naar 085 – 4014 720 of vul het contactformulier in. Als je meer wilt weten over hoe we een trauma behandelen, bekijk dan onze traumabehandeling pagina. Hier lees je alles over de verschillende behandelvormen en het herstel.

Doe de trauma test

Twijfel jij of je een trauma hebt? Doe dan onze zelftest trauma om inzicht in je klachten te krijgen. Zoek hulp als je een trauma hebt, ook al kan dat lastig zijn. Jouw klachten nemen mogelijk toe als je niks doet en resulteren in PTSS. Gelukkig kan een psycholoog een trauma goed behandelen. Laat de gebeurtenis uit het verleden jouw leven niet langer negatief beïnvloeden. Wil je jouw vragen of zorgen met iemand bespreken? Bel naar 085 – 4014 720 of mail ons voor een persoonlijk advies, wij denken graag met je mee.

Meer lezen over trauma? Je vindt meer betrouwbare informatie op: Thuisarts en
GGZ standaarden.

Hulp of advies bij traumaverwerking?

Heb jij iets traumatisch meegemaakt en heb je daar nog last van? Blijf niet met je klachten lopen en bel met ons. We kunnen je adviseren en plannen wanneer gewenst direct een afspraak voor je in bij een psycholoog die bij je past.

  • Persoonlijk advies
  • Geen wachtlijst
  • Direct een afspraak
Bel: 085-4014720
Zoek een psycholoog