Nachtmerries

Wat zijn nachtmerries?

Een nachtmerrie is een enge droom die je bang, verdrietig, wanhopig, bezorgd, boos of misselijk maakt. Vaak schrik je wakker van zo’n nare droom en herinner je je nog een deel ervan. Voorbeelden van nachtmerries zijn: vastzitten in een zinkende auto, achtervolgd worden of dat je tanden afbrokkelen.

Er zijn twee soorten nachtmerries: posttraumatische en thematische. Posttraumatische nachtmerries gaan over nare gebeurtenissen die je hebt meegemaakt, zoals een ongeluk of mishandeling. Telkens beleef je deze ervaring opnieuw in je droom. Thematische nachtmerries draaien om een bepaald thema dat je meestal niet zelf hebt meegemaakt. Denk aan het monster onder het bed van kinderen, achtervolgd worden, ruzie maken of een dierbare verliezen.

Verschil tussen nachtmerries, nare dromen en nachtangst

Nachtmerries, nare dromen en nachtangst worden vaak met elkaar verward. Toch zijn er duidelijke verschillen. Bij een nachtmerrie heb je een enge droom waarvan je meestal wakker schrikt. Je hartslag en ademhaling kunnen versnellen en je kan je angstig of onrustig voelen. Als je wakker wordt, kan je je vaak nog goed herinneren waar je over droomde.

Een nare droom lijkt op een nachtmerrie, maar is meestal minder heftig. Je kan bijvoorbeeld iets verdrietigs, spannends of vervelends dromen, zonder dat je daarvan wakker wordt. Ook ervaar je meestal minder angst dan bij een nachtmerrie.

Bij nachtangst (ook wel nachtterreur genoemd) heb je tijdens je slaap plotseling een heftige angstreactie. Je kan gaan schreeuwen, zweten of wild bewegen. Nachtangst komt meestal voor in de eerste helft van de nacht. Als je wakker wordt, herinner je je vaak weinig of niets van wat er is gebeurd.

Er zijn 208

slaapspecialisten bij ons aangesloten. Hiervan doen 160 online therapie. Zij hebben een gemiddelde beoordeling van 8.7/10.

Alle psychologen bekijken

Er zijn 208

slaapspecialisten bij ons aangesloten. Hiervan doen 160 online therapie. Zij hebben een gemiddelde beoordeling van 8.7/10.

Alle psychologen bekijken

Waarom hebben we nachtmerries? 

Dromen, en dus ook nachtmerries, zijn een belangrijk onderdeel van je mentale herstel. Er is een verband te leggen tussen wat we overdag meemaken en ’s nachts dromen. Je herhaalt tijdens je dromen dingen van de afgelopen dag en je onderbewuste verbindt deze weer aan andere ervaringen toe. Daardoor heb je soms hele levendige of bizarre dromen, en dus ook nachtmerries.

Oorzaak nachtmerrie

Nachtmerries kunnen verschillende oorzaken hebben. Vaak zijn ze het gevolg van stress. Als je overdag gestrest bent, kan dit je brein beïnvloeden en tijdens je slaap nachtmerries veroorzaken. Ook veranderende hormonen, bijvoorbeeld tijdens een zwangerschap, kunnen nachtmerries oproepen. Daarnaast kan het gebruik van alcohol, drugs of bepaalde medicijnen voor nachtmerries zorgen.

Psychische problemen kunnen ook leiden tot nachtmerries. Onderzoek toont aan dat mensen met PTSS, schizofrenie of borderline vaker nachtmerries hebben. Dit kan een vicieuze cirkel creëren: de nachtmerries verergeren de psychische klachten, die op hun beurt weer tot meer nachtmerries leiden. Bijvoorbeeld, als je last hebt van PTSS kunnen nachtmerries zorgen dat dit trauma weer naar boven komt drijven. Omdat je telkens herinnerd wordt aan je trauma, kan je hier overdag last van hebben. Nachtmerries zijn dan ook vaak een van de hoofdklachten bij mensen met PTSS.

Welke gevolgen hebben nachtmerries voor je slaap?

Nachtmerries komen vaak voor tijdens de REM-slaap, ook wel je droomslaap genoemd. In deze fase droom je veel en verwerken je hersenen informatie en emoties van de dag. Een nachtmerrie kan ervoor zorgen dat je wakker schrikt en daarna moeite hebt om weer in slaap te vallen. Ook kan je bang worden om opnieuw een nachtmerrie te krijgen. Hierdoor stel je het slapen misschien uit of probeer je zelfs wakker te blijven.

Als dit vaker gebeurt, krijg je minder goede nachtrust. Dat kan je ook overdag merken. Je kan bijvoorbeeld moe zijn, moeite hebben om je te concentreren of je psychisch minder goed voelen. Ook kunnen gedachten aan of herinneringen aan je nachtmerrie overdag nog invloed op je hebben.

Wanneer zijn nachtmerries een probleem?

We hebben allemaal wel eens last van een nachtmerrie. Maar als ze regelmatig je slaap verstoren, angst veroorzaken voor het slapengaan of je dagelijks leven in de weg zitten, kunnen nachtmerries een probleem worden.

Als je regelmatig nachtmerries hebt die je dagelijks leven ernstig verstoren, kan er sprake zijn van een nachtmerriestoornis. Deze stoornis wordt vastgesteld als de nachtmerries niet veroorzaakt worden door alcohol, drugs of psychische klachten, zoals een trauma of persoonlijkheidsstoornis. Een nachtmerriestoornis kan acuut zijn (je hebt er een maand last van) of langdurig (je hebt ze langer dan zes maanden).

Wat te doen tegen nachtmerries? 

Je kan een aantal dingen doen om van je nachtmerries af te komen. Zorg in de avond voor voldoende ontspanning. Ga even offline, naar buiten, bewegen of sporten. Zo zorg je ervoor dat je met een positieve stemming naar bed gaat en komen angsten minder snel naar voren. Als je nare dromen aanhouden, kan je proberen een ander einde voor je enge droom te bedenken. Probeer overdag terug te denken aan je nachtmerrie, of schrijf hem op en bedenk een goed einde. Ook helpt het om deze ‘nieuwe droom’ nog een paar keer te herhalen. Als je ’s nachts weer de nachtmerrie hebt, is de kans groot dat hij terugkomt met het nieuwe einde.

Hoe worden nachtmerries behandeld? 

Als je last hebt van nachtmerries kan een psycholoog je helpen om er vanaf te komen. Eerst kijken jullie samen naar de oorzaak. Soms zijn de nachtmerries een symptoom van een andere psychische klacht. Vervolgens gaan jullie gericht aan de slag met het aanpakken van je klacht. Hoe de behandeling er precies uit ziet is afhankelijk van de oorzaak van je nachtmerries.

Je kan bijvoorbeeld aan de slag gaan met cognitieve gedragstherapie (CGT). Als je bang bent om opnieuw een nachtmerrie te krijgen. Kan je samen met de psycholoog onderzoeken welke gedachten en gewoontes je angst voor nachtmerries versterken. Vervolgens leer je om hier anders mee om te gaan.

Een andere behandeling is Imaginaire Rescripting. Hierbij denk je overdag terug aan je nachtmerrie en bedenk je een ander, minder angstig verloop of einde. Dit nieuwe verhaal oefen je meerdere keren. Zo kan de nachtmerrie minder heftig worden en minder vaak terugkomen.

Wil je weten wat we voor je kunnen betekenen? Plan je gratis adviesgesprek hier of bel vrijblijvend 085 4014 720.