Vaker nee zeggen: 6 strategieën

Vaker nee zeggen: 6 strategieën

Het lijkt zo’n simpel woordje, maar het is voor veel mensen toch een van de moeilijkste woorden in de Nederlandse taal om te zeggen: nee. Waarom je vaker nee moet zeggen zonder je schuldig te voelen. En om een beetje te helpen: zes strategieën om nee te zeggen zonder de vrager tegen het hoofd te stoten.

 

Er zijn ook mensen die er totaal geen moeite mee hebben: collega’s die nee zeggen tegen een extra opdracht omdat ze te weinig tijd hebben, een vriendin die heel makkelijk een voorstel om vrijdagavond drankjes te doen afslaat omdat ze geen zin heeft. Die mensen gooien de ‘nee’s’ eruit alsof ze gewoon van hun tong glijden en schuldgevoel lijkt nergens te bekennen.

Voor jou niet herkenbaar dit? Geloof ons: als jij nee zeggen ongeveer net zo makkelijk vindt als koorddansen ben je niet alleen. Veel mensen die bij onze psychologen komen vinden nee zeggen ook lastig, waardoor ze vaak in situaties belanden waar ze eigenlijk niet wilden zijn. Geen nee zeggen bezorgt ze stress, of ongemak.

 

Waarom ‘nee’ zo naar voelt

Waarom is dat zo moeilijk, nee zeggen? Er zijn verschillende redenen waarom het lastig is, en heus niet ‘gewoon’ een gebrek aan ruggengraat. We zijn bijvoorbeeld sociale wezens, wij mensen. De meesten van ons willen anderen graag helpen, we willen nuttig zijn, we willen gezellig zijn. Als we dan nee zeggen op een uitnodiging of als iemand om een gunst vraagt, kan het voelen alsof we niet ‘sociaal’ genoeg zijn. Gevolg: schuldgevoel.

Daarnaast kan het zijn dat je een beetje een twijfelaar bent: je weet nog niet zeker of je zin hebt in dat feestje vrijdag. Of je weet niet of je het wel prettig vindt om die collega geld te lenen. Je kan niet zo goed op het moment beslissen wat je er van vindt, dus zeg je maar ja. Om later te balen dat je hebt toegezegd, want voor je gevoel kun je dan niet meer terug.

Logisch dus dat het moeilijk is. Toch moet je vaker nee durven zeggen. Als je het nee zeggen eenmaal beheerst, heb je een krachtig wapen in handen – een wapen dat je beschermt tegen stress en onprettige situaties, tegen tijdgebrek en te veel werk op je bureau. Als je het eens probeert, zal je zien dat de gevolgen veel minder ernstig zijn dan je dacht.

 

Hoe ‘nee’ makkelijker wordt

Is de nee er gewoon uit gooien nog te eng? Geen zorgen, we hebben een aantal tips die het nee zeggen een stuk makkelijker maken. Drie keer wat je wél moet doen bij nee zeggen, en drie keer wat je beter kan vermijden.

 

Wel doen bij nee zeggen:

 

1. Zeg dat je er later op terugkomt.

Zeker als je twijfelt is dit een simpele oplossing om jezelf ruimte te geven om na te denken. Op werk is deze truc essentieel: het laat gelijk zien dat jij je werk serieus neemt en dat je niet zomaar tijd over hebt om iets extra’s te doen. Het kan trouwens ook zijn dat je al weet dat je nee wilt zeggen, maar dat je gewoon even tijd wil winnen om je ‘nee’ zo vriendelijk mogelijk te formuleren.

2. Zeg dat het tegen je standaard 'regel' ingaat.

Dat klinkt formeler dan het is. Een voorbeeld: iemand vraagt of je hen wat geld kan lenen. Dan kan je antwoorden met: ‘Het spijt me, ik heb een regel dat ik geen geld uitleen aan mensen.’ Of iemand die wil afspreken op een dinsdagavond: ‘Ik kan niet op dinsdagavonden, ik heb een regel dat ik dan niets inplan.’ Een regel betekent dat de ‘nee’ algemeen blijft, dus het is geen persoonlijke afwijzing.

3. Zeg dat iets (of iemand) anders prioriteit heeft.

Soms heb je best de tijd voor het verzoek dat iemand doet, maar toch wil je het niet doen. Je zou bijvoorbeeld die tijd liever besteden aan een boek lezen, of met vrienden afspreken, of sporten. Dan kan je gewoon aangeven dat iets anders prioriteit heeft. Dus: vraagt je collega of je bij de feestcommissie wil, die wekelijks na werktijd overleg heeft? Dan kan je zeggen: ‘nee sorry, mijn prioriteit is om na werktijd te sporten als ik op tijd weg kan’.

 

Niet doen bij nee zeggen:

 

1. Leg niet teveel uit – houd het simpel.

Ten eerste hoef je niet uit te leggen waarom je nee zegt - als is een korte toelichting soms beleefd. Ten tweede: hoe meer uitleg je geeft, hoe meer mensen toch eventuele ruimte zien. Als jij zegt: ‘ik leen nooit geld uit omdat ik het altijd te laat terug krijg’, kan de ander zeggen: ‘Oh dan beloof ik je dat je het morgen terug krijgt’. Het principe van de ‘regel’ is dan sterker.

2. Haal jezelf niet naar beneden.

Als iemand je vraagt om na werk wat te drinken kun je de neiging hebben om te zeggen: ‘oh nee joh, ik ben moe dus dan ben ik helemaal niet gezellig’. Dat lijkt een aardige manier om nee te zeggen, maar dan nodig je iemand juist uit om je te complimenteren en je vervolgens toch over te halen.

3. Blijf kalm, vriendelijk en consistent.

Het is moeilijk, want zo zeker voel je je soms misschien niet. Maar als je de tijd hebt genomen om je beslissing te maken (zie tip 1) is het waarschijnlijk de juiste. Dan is het belangrijk om er achter te blijven staan, en je niet te laten overhalen. Niemand kan je dwingen iets te doen, dus geen paniek als iemand blijft aandringen. Desnoods herhaal je steeds weer hetzelfde antwoord: ‘het spijt me, ik kan echt niet vanavond.’

 

Heb je succesvol nee gezegd? Glimlach naar de persoon en wens ze succes. Je zal zien dat ze het helemaal niet zo erg vinden dat je nee hebt gezegd. Waarschijnlijk redden ze het prima zonder je – en jij hoeft mooi niet iets tegen je zin in te doen.

Onthoudt: je bent niemand iets verplicht. Nee zeggen mag altijd, zelfs als het je baas is, of je beste vriendin. Des te meer betekent het als je wél ja zegt.

 --

Wil je een vraag voorleggen aan het verwijsteam van Psyned ? Je kan ons elke werkdag bellen op 085 - 4014720.

Volg Psyned ook op Facebook, LinkedIn en Twitter.