Jeugdtrauma

Wat is jeugdtrauma?

Jeugdtrauma ontstaat door een ingrijpende ervaring in je jeugd. Omdat je in die periode nog volop in ontwikkeling bent en afhankelijk bent van de mensen om je heen, kunnen zulke ervaringen diepe sporen achterlaten. Een kind maakt dan iets mee dat te groot, te spannend of te moeilijk is om goed te begrijpen.

Een kind heeft veiligheid, aandacht en steun nodig om zich goed te kunnen ontwikkelen. Als die veiligheid ontbreekt, kan dat later nog invloed hebben op hoe je je voelt en in het leven staat. Hoeveel invloed dit heeft, verschilt per persoon. Dat hangt bijvoorbeeld af van je leeftijd, de situatie en of je steun kreeg van iemand om je heen. Jeugdtrauma gaat daarom niet alleen over wat er is gebeurd, maar ook over wat je hebt gemist.

Jeugdtrauma herkennen bij volwassenen

Het kan gebeuren dat je pas op volwassen leeftijd merkt hoeveel invloed je jeugd heeft gehad. Je loopt bijvoorbeeld vast in relaties, vindt het moeilijk om voor jezelf te zorgen of hebt snel last van spanning en sterke emoties. Soms besef je pas later dat je klachten samenhangen met wat je in je jeugd hebt meegemaakt.

Je kan jeugdtrauma bij jezelf herkennen aan signalen zoals:

• snel gespannen zijn;
• moeite hebben met vertrouwen;
• jezelf vaak wegcijferen;
• sterk reageren op kritiek;
• bang zijn om verlaten te worden;
• moeite hebben met grenzen aangeven;
• je snel schuldig of verantwoordelijk voelen;
• weinig contact voelen met je eigen behoeften.

Deze signalen betekenen niet altijd dat er sprake is van een jeugdtrauma. Ze kunnen wel laten zien dat eerdere ervaringen nog invloed hebben op hoe je denkt, voelt en reageert.

Er zijn 212

Trauma specialisten bij ons aangesloten. Hiervan doen 161 online therapie. Zij hebben een gemiddelde beoordeling van 8.6/10.

Alle psychologen bekijken

Er zijn 212

Trauma specialisten bij ons aangesloten. Hiervan doen 161 online therapie. Zij hebben een gemiddelde beoordeling van 8.6/10.

Alle psychologen bekijken

Waardoor kan jeugdtrauma ontstaan?

Soms ontstaat een jeugdtrauma door één heftige gebeurtenis, zoals een ongeluk of overlijden. Maar het kan ook ontstaan wanneer een kind langere tijd leeft met stress, spanning of onveilige situatie.

Voorbeelden van ervaringen die jeugdtrauma kunnen veroorzaken zijn:

• lichamelijke of emotionele mishandeling;
• emotionele verwaarlozing;
• seksueel misbruik;
• langdurig pesten;
• geweld thuis;
• een vechtscheiding;
• verlies van een ouder of verzorger;
• opgroeien met een ouder die verslaafd is of psychische problemen heeft;
• een ernstig ongeluk of medische ingreep.

Niet alleen ingrijpende gebeurtenissen kunnen traumatisch zijn. Ook langdurige stress, emotionele verwaarlozing of een onveilige thuissituatie kunnen diepe sporen achterlaten.

Het gaat niet alleen om wat er is gebeurd, maar vooral om hoe jij de situatie als kind hebt ervaren.

Gevolgen van jeugdtrauma op latere leeftijd

Jeugdtrauma kan later invloed hebben op de manier waarop je met jezelf, anderen en stress omgaat. Misschien vind je het lastig om te voelen wat je nodig hebt, zeg je snel ja terwijl je nee bedoelt of neem je veel verantwoordelijkheid op je. Ook kan het moeilijk zijn om hulp te vragen, omdat je vroeger hebt geleerd dat je het vooral zelf moest oplossen.

Ook je lichaam kan blijven reageren op ervaringen uit je jeugd. Als je lang in spanning hebt geleefd, raakt je lichaam sneller overprikkeld. Je merkt bijvoorbeeld dat je moe bent na sociale situaties, moeilijk ontspant of snel hoofdpijn, buikpijn of gespannen spieren hebt.

Deze gevolgen betekenen niet dat er iets mis is met jou. Vaak zijn het manieren die je vroeger hebt ontwikkeld om met spanning of onveiligheid om te gaan. Als je dit beter leert herkennen, ontstaat er meer ruimte om anders te reageren en beter voor jezelf te zorgen.

Is een jeugdtrauma hetzelfde als PTSS?

Jeugdtrauma en PTSS zijn niet hetzelfde. Jeugdtrauma gaat over ingrijpende ervaringen in je jeugd en de invloed die die ervaringen later nog kunnen hebben. Bij PTSS houd je een langere tijd last van klachten na een traumatische gebeurtenis.

Bij PTSS komen nare herinneringen, dromen of herbelevingen vaak terug. Je kan die herinneringen of beelden moeilijk stoppen. Ook vermijd je situaties die je aan de gebeurtenis herinneren.

Je kan een jeugdtrauma hebben zonder PTSS. Soms passen de klachten beter bij een complex trauma. Dat komt vaker voor als je langere tijd in een onveilige situatie hebt geleefd.

Twijfel je of je klachten passen bij PTSS? Lees meer over PTSS.

Wanneer is het goed om hulp te zoeken bij jeugdtrauma?

Als je merkt dat klachten steeds terugkomen of invloed hebben op je dagelijks leven, is het goed om hulp te zoeken. Soms merk je dat vooral aan patronen die zich blijven herhalen. Je cijfert jezelf weg, vermijdt conflicten, vertrouwt anderen moeilijk of bent bang om verlaten te worden. Het is belangrijk om je klachten serieus te nemen.

Jeugdtrauma herkennen is niet altijd even makkelijk. Klachten kunnen zich op verschillende manieren uiten. Je hoeft daarom niet precies te weten waar ze vandaan komen om hulp te zoeken. Samen met een psycholoog onderzoek je wat er speelt, op een manier die veilig voelt en bij je past.

Hoe kan een psycholoog helpen bij jeugdtrauma?

Een psycholoog helpt je onderzoeken hoe ervaringen uit je jeugd nog invloed hebben op je leven nu. Misschien merk je dat je snel gespannen raakt, jezelf wegcijfert of moeite hebt om anderen te vertrouwen. Samen kijk je waar deze reacties vandaan komen en wat je nodig hebt om ermee om te gaan.

De behandeling begint vaak met het creëren van meer rust en veiligheid. Je leert beter omgaan met spanning, emoties en situaties die oude pijn oproepen. Pas wanneer het goed voelt, werk je samen verder aan de verwerking.

Er zijn verschillende therapievormen die hierbij kunnen helpen, zoals EMDR en cognitieve gedragstherapie.

Lees meer over onze traumabehandelingen.

Twijfel je of je last hebt van een trauma, heb je nog vragen of ben je op zoek naar de juiste hulp? Bel ons op 085-4014720 of plan een gratis adviesgesprek in.