Weinig zelfvertrouwen

Wat is zelfvertrouwen?

Zelfvertrouwen is het vertrouwen dat je in staat bent om met situaties en uitdagingen om te gaan. Bij een gezonde dosis zelfvertrouwen heb je een realistisch beeld van wat je kwaliteiten zijn. Dit wordt onder andere beïnvloed door eerdere ervaringen en hoe je die ervaart. Als iets eerder goed ging, geloof je sneller dat het nu ook zal lukken. Je vertrouwt erop dat je taken en moeilijke situaties aankan.

Maar zelfvertrouwen gaat niet alleen over presteren. Het gaat ook over zelfwaardering: jezelf waardevol vinden zonder dat je iets hoeft te bewijzen. Want als iets niet lukt of je krijgt geen compliment, is het belangrijk dat je jezelf nog steeds oké vindt.

Kortom, zelfvertrouwen gaat over je kunnen én jezelf accepteren zoals je bent.

Hoe herken je een gebrek aan zelfvertrouwen?

Mensen met weinig zelfvertrouwen herkennen zich vaak in één of meer van de volgende punten:

• Je twijfelt veel aan jezelf.
• Je bent bang om fouten te maken.
• Je vindt het lastig om je mening te geven.
• Je vergelijkt jezelf vaak met anderen.
• Je bent erg kritisch op jezelf.
• Je piekert veel over wat anderen van je denken.
• Je vindt het moeilijk om keuzes te maken.
• Je legt de lat voor jezelf erg hoog (perfectionisme).

Niet iedereen ervaart onzekerheid op dezelfde manier. Toch hebben deze klachten vaak één ding gemeen: ze kunnen je beperken in het dagelijks leven.

Hoe ontstaat een gebrek aan zelfvertrouwen?

Een gebrek aan zelfvertrouwen ontstaat niet zomaar. Vaak heeft het te maken met wat je hebt meegemaakt, je omgeving en je persoonlijkheid. Je zelfvertrouwen ontwikkel je al in je kindertijd. Als je aandacht, liefde en waardering krijgt, helpt dat vaak bij het ontwikkelen van een positief zelfbeeld.

Maar dat gaat niet bij iedereen zo. Misschien voelde je weinig ruimte om jezelf te laten zien. Je werd bijvoorbeeld heel beschermend opgevoed, kreeg veel kritiek of werd gepest. Daardoor leerde je al vroeg om jezelf in te houden. Ook kreeg je minder kans om je eigen mening te vormen of initiatief te nemen.

Wat zijn de gevolgen van weinig zelfvertrouwen?

Weinig zelfvertrouwen kan veel invloed hebben op je leven. Misschien heb je door de jaren heen een strenge stem in je hoofd gekregen. Dit wordt ook wel je innerlijke criticus genoemd. Deze stem vertelt je vaak dat je iets niet kan, niet goed genoeg bent of dat er iets mis zal gaan. Daardoor ga je sneller twijfelen aan jezelf.

Je vindt het spannend om iets te zeggen of het voortouw te nemen, uit angst dat anderen je beoordelen. Daardoor blijf je sneller stil of trek je je sneller terug. Als je situaties uit de weg gaat, mis je de kans om te ervaren dat je iets wél kan. Zo doe je steeds minder positieve ervaringen op en kom je vast te zitten in een negatieve spiraal. Je houdt het negatieve beeld dat je van jezelf hebt in stand.

Een gebrek aan zelfvertrouwen kan je persoonlijke groei in de weg staan. Op de lange termijn loop je meer risico om somber te worden, eetproblemen te krijgen of vast te lopen op je werk.

Zelfvertrouwen vergroten: 3 praktische tips

We zijn allemaal weleens onzeker. Dat is heel normaal. Maar als dat gevoel vaak terugkomt, kan dat flink in de weg zitten in je dagelijks leven. Misschien houd je jezelf tegen, pieker je over wat anderen van je denken of vind je het lastig om voor jezelf op te komen.

Gelukkig kan je zelfvertrouwen weer opbouwen. Met kleine stappen kan je leren om meer op jezelf te vertrouwen. Deze drie tips kunnen je daarbij helpen.

Behandeling bij weinig zelfvertrouwen

Een psycholoog kan je helpen om meer zelfvertrouwen op te bouwen. Een veelgebruikte therapievorm hierbij is cognitieve gedragstherapie (CGT). Bij weinig zelfvertrouwen spelen negatieve gedachten vaak een rol, zoals ‘ik kan het niet’, ‘ze zullen me raar vinden’ of ‘niemand vindt mij leuk’. Deze gedachten kunnen je onzeker maken, terwijl ze lang niet altijd kloppen.

Met CGT leer je deze gedachten herkennen en ombuigen naar helpende en realistische gedachten. Denk bijvoorbeeld aan: ‘ik hoef het niet perfect te doen’, ‘veel mensen zijn vooral met zichzelf bezig’ of ‘mijn waarde hangt niet af van wat anderen van me vinden’. Deze nieuwe manier van denken oefen je ook in de praktijk. In het begin kan dat onwennig voelen, maar hoe vaker je oefent, hoe makkelijker het wordt.

Hulp bij weinig zelfvertrouwen

Wil jij aan je zelfvertrouwen werken, heb je nog vragen of wil je snel de juiste hulp? Neem dan contact op met ons psychologisch verwijsteam. Bel naar 085-4014720 of plan hier je adviesgesprek in. We helpen je graag verder.