Burn-out bij jongeren

Hoe herken je een burn-out bij jongeren? 

De symptomen van een burn-out bij jongeren zijn vergelijkbaar met die bij volwassenen, maar de oorzaken verschillen soms. Jongeren zitten nog volop in hun ontwikkeling: schoolprestaties, identiteitsvorming, sociale druk en hormonale veranderingen spelen bij hen een grotere rol dan bij volwassenen. Na een lange tijd van stress voel je je lichamelijk en mentaal uitgeput – je bent ‘opgebrand’. Je stemming verandert: je wordt prikkelbaar, bent snel geïrriteerd en erg emotioneel.

Door de overspanning worden de meest simpele dingen, zoals voor jezelf zorgen, al een uitdaging. Ook het nemen van beslissingen is lastig en concentreren gaat moeilijk, waardoor je minder goed presteert op school, je studie of je bijbaan.

Er zijn 281

Burn-out specialisten bij ons aangesloten. Hiervan doen 217 online therapie. Zij hebben een gemiddelde beoordeling van 8.7/10.

Alle psychologen bekijken

Er zijn 281

Burn-out specialisten bij ons aangesloten. Hiervan doen 217 online therapie. Zij hebben een gemiddelde beoordeling van 8.7/10.

Alle psychologen bekijken

Oorzaken van een burn-out

De voornaamste reden is dat je door zowel je mentale als fysieke energie heen bent. Je lichaam zegt eigenlijk: tot hier en niet verder. Maar hoe komt dat?

Altijd ‘aan’ staan

Via sociale media zie je constant de hoogtepunten van anderen: wie leuke dingen doet, veel vrienden heeft of goed presteert op studie of werk. Je vergelijkt jezelf daar snel mee, wat je onzeker kan maken. Je denkt misschien dat je achterloopt of niet goed genoeg bent.

Zit je zelf thuis op de bank terwijl het op social media lijkt alsof iedereen wat leuks aan het doen is? Dan kan je last krijgen van FOMO, de Fear Of Missing Out. Daarnaast zorgt je telefoon ervoor dat je altijd bereikbaar bent. Je staat nooit ‘uit’ en komt moeilijk tot rust. Dit kan leiden tot overprikkeling en uiteindelijk uitputting.

Druk om te presteren

Als jongere ervaar je steeds meer druk om te presteren. Dat komt onder andere door social media, waar je constant ziet hoe goed anderen hun leven op orde lijken te hebben. Dus moet ook jij goed presteren op school, je diploma halen en het goed doen op je werk. En daarbij heb je het liefst ook nog een vijfjarenplan zodat je gericht aan je toekomst werkt. Deze prestatiedruk zorgt voor veel stress. Maar ook buiten de verplichtingen van studie en werk om, kan je veel druk ervaren. Vriendschappen, hobby’s en familie. Ook daar lijkt het alsof je moet bewijzen dat je alles onder controle hebt. Als je dan even rust neemt of iets lukt niet, voelt dat als falen.

Moeite met grenzen aangeven

Veel jongeren vinden het lastig om hun grenzen aan te geven. Je wil graag meedoen, een goede indruk maken en niemand teleurstellen. Dus zeg je ja op dingen terwijl je eigenlijk moe bent, of je blijft doorgaan terwijl je rust nodig hebt. Hierdoor bouwt de spanning zich langzaam op. Je gaat over je eigen grenzen heen, vaak zonder het meteen door te hebben. Tot je lichaam op de rem trapt.

Perfectionisme en onzekerheid

Veel jongeren stellen vaak hoge eisen aan zichzelf. Je wilt alles goed doen en fouten maken voelt alsof je hebt gefaald. Je bent streng voor jezelf – vaak strenger dan nodig – en wil steeds beter, sneller of slimmer zijn. Maar tegelijkertijd twijfel je aan jezelf: ben je wel goed genoeg en wat denken anderen van je? Die combinatie van perfectionisme en onzekerheid kost veel energie en vergroot de kans op een burn-out.

Sociaal vangnet

Niet iedereen groeit op in een veilige of stabiele omgeving. Misschien krijg je vanuit huis weinig steun of is er veel ruzie of spanning. Of je hebt het gevoel dat niemand écht begrijpt hoe je je voelt. Als je je zorgen en gevoelens bij niemand kwijt kan, blijf je ermee rondlopen. Dat kan zorgen voor somberheid, stress en uiteindelijk een burn-out. Want alles alleen moeten dragen is zwaar.

Te weinig veerkracht

Veerkracht is dat je om kan gaan met tegenslag en je kan aanpassen aan lastige situaties. Soms heb je juist een té sterk vangnet gehad. Ouders willen hun kinderen graag beschermen. Maar als ze dat te fanatiek doen, leer je niet omgaan met tegenslagen. Alles wordt voorkomen of opgelost, zodat je zo onbezorgd mogelijk door het leven kan.

Maar teleurstellingen horen bij het leven. Juist van moeilijke momenten word je meer weerbaar. Als je dat nooit hebt geoefend, kan je het lastig vinden om met stress en emoties om te gaan. Te weinig veerkracht kan er dan voor zorgen dat je sneller overbelast raakt, en uiteindelijk een burn-out krijgt.

Burn-out bij studenten

Kan je als student een burn-out krijgen? Ja, zeker. En helaas is een burn-out bij studenten een probleem dat steeds groter wordt. Als student moet je aan veel verwachtingen voldoen. Je wilt goed presteren op je opleiding, misschien lid zijn van een studentenvereniging, tijd maken voor je familie. En niet te vergeten: er moet ook nog geld verdiend worden. Kortgezegd, de druk op studenten is hoog. Volgens het Trimbos instituut blijkt dat bijna 51% van de studenten last heeft van psychische klachten. Daarbij is stress de meest voorkomende mentale klacht.

Geld speelt een belangrijke rol in het ontstaan van burn-outklachten bij studenten. Want hoewel de basisbeurs terug is, is de financiële stress daarmee niet verdwenen. De kosten voor huur, boodschappen en studiespullen blijven stijgen. Daarom hebben veel studenten een bijbaan naast hun studie. Dat zorgt voor weinig rustmomenten en kan je flink uitputten. Zeker als je daarnaast ook nog een leuk sociaal leven wilt hebben. Al die druk bij elkaar zorgt ervoor dat steeds meer studenten zich oververmoeid, overprikkeld en opgebrand voelen.

Voorkomen van burn-out bij jongeren 

Als jongere vergeet je vaak dat dit juist het moment is waarop je mag onderzoeken wat je wilt in het leven. Daarom kunnen de volgende dingen helpen bij het voorkomen van een burn-out:

• Ontdek wat je wilt. Je mág van relatie en studie wisselen. Durf dingen uit te proberen en laat het idee los dat je alles op een rijtje moet hebben. Het is normaal om te twijfelen.
• Fouten maken is goed. Ga af en toe onderuit. Het hoort erbij en is juist heel leerzaam. Het leert je beter met je tegenslagen omgaan. En dat maakt je mentaal een stuk weerbaarder.
• Stel minder hoge eisen. Je hoeft niet altijd de beste, slimste of leukste te zijn. Hoge verwachtingen – van jezelf of van anderen – zijn uitputtend. Gun het jezelf om niet alles te hoeven kunnen. Goed genoeg is vaak écht goed genoeg.
• Laat het perfecte plaatje los. Streven naar een leven zoals dat er op sociale media uit zou moeten zien, is niet realistisch. Kies voor een leven dat bij jou past. Ook als dit anders is dan wat anderen doen.
• Durf je kwetsbaar op te stellen. Je hoeft niet alles zelf te weten of te kunnen. En dat is helemaal oké. Praat over je zorgen en uitdagingen met iemand die je vertrouwt. Dat lucht op.
• Onderzoek wat je energie geeft. Doe vooral dingen die je blij maken en waarvan je oplaadt. Iets creatiefs, een goed gesprek, wandelen, lezen of sporten. Wat het ook is, maak er tijd voor.
• Vind een balans tussen inspanning en ontspanning. Hard werken is helemaal oké, als je ook de tijd neemt voor rust. Plan pauzes, neem je slaap serieus en zorg voor momenten dat je even helemaal niets hoeft.
• Maak ruimte in je hoofd voor wat jij wilt. Probeer ruimte te maken tussen alle gedachtes in, zodat je kan voelen wat je nodig hebt.

Wanneer moet je hulp zoeken?

Je hoeft niet in je eentje aan je herstel te werken. Bij burn-out klachten is het zelfs lastig om te herstellen zonder hulp. Een tijdje rust nemen helpt misschien op de korte termijn, maar niet op de lange termijn. De kans dat de burn-out dan terugkomt is groot. Onze psychologen kunnen je helpen met het vinden van een oplossing die je echt helpt. Niet alleen nu, maar ook later nog. Ons verwijsteam helpt je met het vinden van een psycholoog die bij je past. Je kan ze bellen op 085-4014720 of plan hier je gratis adviesgesprek in.