Niet-aangeboren hersenletsel (NAH)

Wat is niet-aangeboren hersenletsel?

In je leven kan je hersenschade oplopen. Dit noemen we niet-aangeboren hersenletsel (NAH). Het kan ontstaan door een verkeersongeluk, een beroerte of een ziekte.

NAH is hersenschade die ontstaat na de geboorte. Hersenletsel dat ontstaat tijdens de zwangerschap, rond de geboorte of in de eerste maand daarna, noemen we aangeboren hersenletsel.

Symptomen van niet-aangeboren hersenletsel

NAH ziet er bij iedereen anders uit. Dat hangt af van waar het letsel zit, hoe ernstig het is en op welke leeftijd het is ontstaan. De klachten kunnen zichtbaar zijn, maar soms ook onzichtbaar voor anderen.

Je kan bijvoorbeeld last hebben van:

• verlamming of moeite met bewegen
• moeite met praten of anderen begrijpen
• moeite met plannen
• vermoeidheid
• sneller de weg kwijt zijn
• dingen vergeten
• je minder goed kunnen concentreren
• moeite hebben met het herkennen van dingen of mensen
• snel overprikkeld raken
• dingen zien of denken die anderen niet ervaren, zoals hallucinaties of wanen
• sneller boos worden
• weinig zin of energie hebben om iets te doen
• hoofdpijn
• somberheid

Oorzaken van niet-aangeboren hersenletsel

Er zijn twee vormen van niet-aangeboren hersenletsel: traumatisch of niet-traumatisch hersenletsel. Het verschil zit in de oorzaak.

Traumatisch hersenletsel ontstaat door iets van buitenaf, zoals een val, ongeluk of een harde klap tegen je hoofd. Ook bij geweld of een schedelbreuk kan je hersenletsel oplopen.

Niet-traumatisch hersenletsel ontstaat zonder klap tegen je hoofd. De oorzaak ligt in je lichaam zelf, zoals bij een beroerte, hersentumor of ontsteking in de hersenen.

Gevolgen van niet-aangeboren hersenletsel

Niet-aangeboren hersenletsel kan je leven ineens veranderen. Dingen die eerst vanzelf gingen, kosten nu meer moeite. Het kan invloed hebben op hoe je beweegt, denkt, je gedraagt en hoe je je voelt. Ook kan je gedrag of hoe je reageert veranderen. Vaak heb je meerdere klachten tegelijk.

Sommige klachten vallen meteen op, zoals verlamming of moeite met bewegen. Andere merk je pas later, bijvoorbeeld als je je dagelijkse leven weer probeert op te pakken. Misschien merk je dat simpele dingen meer energie kosten of dat je sneller moe bent. Veel mensen ervaren een duidelijk ‘voor’ en ‘na’, wat verdriet kan geven en het gevoel dat je jezelf een beetje kwijt bent.

Behandeling van niet-aangeboren hersenletsel

Veel mensen met niet-aangeboren hersenletsel ervaren gevoelens van verlies of rouw. Misschien kan je dingen niet meer doen zoals je gewend was. Dat kan zorgen voor verdriet, frustratie of eenzaamheid. Je leven verandert vaak ineens en dat kan zwaar zijn. Je hoeft daar niet alleen doorheen.

Een psycholoog kan je helpen om beter om te gaan met de gevolgen van NAH. Samen kijk je rustig naar wat er speelt, zoals omgaan met vermoeidheid of overprikkeling. Je leert je grenzen beter herkennen en stap voor stap meer grip te krijgen op je dagelijks leven. Ook is er ruimte voor gevoelens zoals verdriet en onzekerheid, zodat je deze op jouw tempo een plek kan geven. Herstel kost tijd en ziet er voor iedereen anders uit.

Hulp bij niet-aangeboren hersenletsel

Heb je nog vragen of wil je kijken wat jou kan helpen? Neem dan contact op met ons verwijsteam. Je kan bellen naar 085-4014720 of een gratis adviesgesprek plannen. We luisteren naar jouw verhaal, geven persoonlijk advies en helpen je bij het vinden van een psycholoog die bij je past.