Surmenage

Wat is surmenage?

Surmenage komt uit het Frans en betekent ‘overwerkt’. Het wordt ook wel chronische stress genoemd. Het ontstaat wanneer je langere tijd meer van jezelf vraagt dan je aan kan en te weinig herstelt. Je balans raakt dan verstoord en je raakt overbelast.

Niet iedereen reageert hetzelfde op langdurige stress. Wat voor de één nog vol te houden is, kan voor de ander al te veel zijn. Als de overbelasting aanhoudt, kunnen er verschillende klachten ontstaan.

Verschil tussen surmenage en burn-out

Als je te lang blijft rondlopen met stressklachten, kan je uiteindelijk overbelast raken. Bij surmenage is er sprake van langdurige overbelasting, maar je batterij is nog niet helemaal op. Je merkt wel duidelijk klachten, zoals vermoeidheid, slecht slapen en spanning in je lichaam. Je kan nog net functioneren, maar je zit wel gevaarlijk dicht bij een burn-out.

De overgang van surmenage naar een burn-out gaat vaak langzaam. Het verschil is niet altijd duidelijk te zien.

Bij een burn-out is je batterij wél volledig op. Je bent lichamelijk en geestelijk uitgeput en zelfs kleine dingen - een mail sturen, boodschappen doen of de afwas - kunnen dan al te veel zijn.

Symptomen van surmenage

Je kan zowel mentale als lichamelijke klachten krijgen, en die verschillen per persoon. Veelvoorkomende symptomen zijn:

• vermoeidheid;
• geheugen- of concentratieproblemen;
• piekeren;
• snel emotioneel of een kort lontje;
• slecht slapen;
• opgejaagd gevoel;
• moeite met drukte of lawaai;
• spanningen in je lichaam (zoals hartkloppingen of versnelde ademhaling).

Als deze signalen lang aanhouden en je herstel uitblijft, heb je meer kans dat de overbelasting zich ontwikkelt tot een burn-out. Herstellen van een burn-out kost vaak veel meer tijd dan herstellen van overspannenheid of surmenage. Daarom is het belangrijk om op tijd hulp te zoeken.

Hoelang duurt surmenage?

Hoelang surmenage duurt, verschilt per persoon. Meestal gaat er een langere periode van stress aan vooraf. Gemiddeld duurt het herstel van overspannenheid ongeveer elf weken, maar in de praktijk kan dit korter of juist langer zijn. Dat hangt af van de oorzaak van je overbelasting, hoe ernstig je klachten zijn en hoeveel steun je krijgt.

Als je je klachten blijft negeren en geen rust neemt, kan het herstel langer duren, soms wel een half jaar. Ook neemt de kans toe dat surmenage overgaat in een burn-out.

Oorzaken surmenage

We zijn allemaal verschillend en daardoor verschilt het ook wat we aankunnen. Toch zijn er een aantal veelvoorkomende oorzaken die kunnen bijdragen aan surmenage. Je kan ze in vier categorieën indelen: overbelasting op werk en privé, persoonlijke kenmerken, ingrijpende gebeurtenissen en je levensstijl.

• Overbelasting op werk en privé. Zorg je langdurig voor een ziek familielid, ervaar je veel werkstress of voelt je gezinsleven te zwaar? Even stress ervaren is normaal, maar maandenlang rondlopen met die spanning kan negatieve gevolgen hebben voor je mentale gezondheid. Je kan overspannen raken.
• Persoonlijke kenmerken. Mensen die perfectionistisch of gedreven zijn, zich snel zorgen maken of een groot verantwoordelijkheidsgevoel hebben, hebben meer kans op het ontwikkelen van chronische stress.
• Ingrijpende gebeurtenis. Je kan ook overbelast raken door een grote gebeurtenis of verandering in je leven. Dit kan zowel positief als negatief zijn. Levensgebeurtenissen als de geboorte van een kind, het verliezen van je baan of scheiden, kunnen erg stressvol zijn. Het kan zijn dat er te veel op je bordje komt.
• Levensstijl. Ook je levensstijl kan je gevoeliger maken voor stress. Als je ongezond eet, veel alcohol of koffie drinkt, weinig slaapt, weinig beweegt of te weinig ontspant, vraagt dat veel van je lichaam. Je draagkracht wordt dan kleiner, waardoor de kans op surmenage toeneemt.

De behandeling van surmenage

Het is belangrijk om je klachten serieus te nemen, zodat ze niet erger worden. Bij surmenage heb je vaak behoefte aan een time-out. Met voldoende rust zullen de klachten meestal afnemen en uiteindelijk verdwijnen. Soms is rust alleen niet genoeg, vooral als de situatie of patronen die de klachten veroorzaken blijven bestaan. In dat geval kan psychologische ondersteuning helpen om echt en blijvend te herstellen.

Onze psychologen kunnen je helpen om de onderliggende oorzaken te herkennen en samen met jou meer rust en balans in je leven te brengen. Door het probleem bij de kern aan te pakken, werk je aan een duurzaam herstel en verklein je de kans op een terugval.

Heb je nog vragen, wil je snel de juiste hulp, of twijfel je of je last hebt van surmenage? Bel ons vrijblijvend op 085-4014720 voor advies of maak een afspraak voor een gratis telefonisch adviesgesprek.

Bronnen

Bij het samenstellen van deze pagina is gebruik gemaakt van de volgende bronnen:

• Thuisarts
• GGZ standaarden