Rouwverwerking

Rouw is het proces van omgaan met verlies. Vaak denken mensen daarbij aan het overlijden van een dierbare, maar ook een scheiding, miskraam, verlies van werk of dementie van een naaste kunnen een rouwproces veroorzaken.

Tijdens het rouwen probeer je langzaam een plek te geven aan wat er is gebeurd. Je leert omgaan met een leven dat anders is geworden. Dat kost tijd en verloopt voor iedereen anders. Er bestaat geen goede of verkeerde manier om te rouwen.

Er bestaan verschillende vormen van rouw. Verlies kan op verschillende manieren voorkomen en ieder verlies kan gevoelens van rouw oproepen.

• Rouw na overlijden. De bekendste vorm van rouw. Je verliest iemand die belangrijk voor je was en moet leren omgaan met het gemis.
• Rouw bij verlies van gezondheid. Ook het verlies van je gezondheid kan een rouwproces in gang zetten. Bijvoorbeeld als je ernstig ziek wordt of niet meer alles kan wat je vroeger deed.
• Anticiperende rouw. Soms begin je al met rouwen voordat er daadwerkelijk een verlies is. Bijvoorbeeld wanneer een dierbare ernstig ziek is en je weet dat je afscheid zult moeten nemen.
• Levend verlies. Bij levend verlies is iemand er nog wel, maar niet meer dezelfde als vroeger. Bijvoorbeeld door dementie of niet-aangeboren hersenletsel. Je neemt dan stap voor stap afscheid van de persoon die je kende.

Hoe lang duurt een rouwproces?

Hoelang een rouwproces duurt, verschilt per persoon. De meest intense periode duurt vaak enkele weken tot maanden. Bij veel mensen worden de gevoelens na verloop van tijd minder sterk en ontstaat er meer rust.

Toch kan rouw ook langer aanhouden, vooral na een ingrijpend verlies. Soms voelt het verdriet na een jaar nog net zo intens als in het begin. Hoe snel iemand herstelt, is moeilijk te voorspellen.

Rouw uit zich bij iedereen anders. Misschien voel je veel verdriet, terwijl iemand anders vooral boosheid of onrust ervaart. Ook lichamelijke klachten komen regelmatig voor. Veel mensen merken bijvoorbeeld dat ze:

• verdriet en gemis;
• boosheid;
• piekeren;
• slaapproblemen.

Herken je jezelf hier niet helemaal in? Dat is niet gek. Rouw ziet er voor iedereen anders uit. Daarom hebben we de meest voorkomende emotionele en lichamelijke klachten voor je op een rij gezet.

Lees meer over de symptomen van rouw.

Wat zijn de gevolgen van rouw?

Rouw raakt niet alleen je gevoelens. Het kan ook invloed hebben op hoe je functioneert in het dagelijks leven. Misschien merk je dat je minder energie hebt, moeite hebt om je te concentreren of minder goed slaapt.

Daardoor kunnen dagelijkse dingen meer moeite kosten dan normaal. Ook op je werk, studie of in contact met anderen kan rouw merkbaar zijn. Je raakt bijvoorbeeld sneller overprikkeld, trekt je vaker terug of vindt het lastiger om te ontspannen.

Dat kan vervelend zijn, maar is vaak een normale reactie op een ingrijpend verlies. Bij de meeste mensen worden deze klachten na verloop van tijd minder. Blijven ze lang aanhouden of merk je dat je vastloopt? Dan kan het helpen om met een psycholoog te praten.

Als je rouwt, doorloop je vaak vijf verschillende fasen: ontkenning, boosheid, onderhandelen, verdriet en aanvaarding. Niet iedereen ervaart deze fasen op dezelfde manier of in dezelfde volgorde.

Bij ontkenning voelt het verlies vaak nog onwerkelijk. Tijdens de fase van boosheid kan je boos zijn op de situatie, op anderen of op jezelf. Bij onderhandelen probeer je grip te krijgen op het verlies en denk je na over wat je anders had kunnen doen. Daarna volgt vaak een periode van verdriet, waarin het verlies steeds meer doordringt. Uiteindelijk leren veel mensen stap voor stap leven met het verlies. Dat noemen we aanvaarding.

Hoewel rouwen voor iedereen anders is, zijn er dingen die kunnen helpen:

• Praat erover. Het kan fijn zijn om je gevoelens te delen met vrienden, familie of een psycholoog. Je hoeft het verlies niet alleen te dragen. Door erover te praten, geef je ruimte aan wat je voelt.
• Zorg goed voor jezelf. Rouwen kost veel energie. Daarom is het belangrijk om goed voor jezelf te blijven zorgen. Probeer voldoende te slapen, gezond te eten en momenten van ontspanning te zoeken.
• Geef jezelf de tijd. Er staat geen vaste tijd voor rouw. Iedereen verwerkt verlies op zijn eigen manier en in zijn eigen tempo. Gun jezelf de ruimte om te voelen wat er is.
• Blijf in contact met anderen. Tijd voor jezelf is belangrijk, maar probeer jezelf niet helemaal af te sluiten van de mensen om je heen. Contact met anderen kan steun geven, ook als je daar niet altijd behoefte aan hebt.

Wanneer wordt rouw een probleem?

Bij de meeste mensen worden de klachten na verloop van tijd minder. Soms blijft het verdriet nog steeds even sterk als in het begin en lukt het niet om het dagelijks leven weer op te pakken.

Dit kan wijzen op een persisterende rouwstoornis. Je bent dan vastgelopen in het rouwproces. Extra ondersteuning kan helpen om weer beweging te krijgen in het verwerken van het verlies.

Rouw of depressie?

Rouw en een depressie lijken soms op elkaar. In beide gevallen kan je je somber voelen, weinig energie hebben en minder behoefte hebben aan contact met anderen.

Toch is er een verschil. Bij rouw hebben gevoelens vaak te maken met het verlies dat je hebt meegemaakt. Bij een depressie voel je je meestal op veel vlakken somber en lukt het vaak niet meer om plezier of interesse te voelen, ook niet in dingen die je normaal leuk vindt.

Twijfel je of je klachten passen bij rouw of dat er misschien meer speelt?

Lees meer over de verschillen tussen rouw en depressie.

Geen rouwproces is hetzelfde. Daarom wordt een behandeling afgestemd op jouw situatie en waar je tegenaan loopt. Misschien heb je behoefte aan een plek waar je over je verlies kan praten, of merk je dat schuldgevoelens, angst of verdriet je blijven bezighouden.

Samen met een psycholoog onderzoek je wat het verlies voor jou betekent en wat je nodig hebt om verder te kunnen. Het doel is niet om het verlies weg te nemen, maar om een manier te vinden om ermee te leven.

Een psycholoog kijkt samen met jou welke aanpak het beste past bij je situatie. Daarbij kunnen gesprekken, cognitieve gedragstherapie (CGT) of EMDR worden ingezet. Vooral als het verlies of de omstandigheden daaromheen traumatisch zijn geweest, kan EMDR helpend zijn.

Bekijk hier onze behandelingen bij rouw

Rouw verwerken kost tijd en verloopt voor iedereen anders. Bij Psyned krijg je snel persoonlijke hulp van gespecialiseerde psychologen die samen met jou kijken naar wat je nodig hebt. Zo leer je stap voor stap omgaan met het verlies en de veranderingen die daarbij horen.

Onze aanpak in het kort:

• Geen wachtlijst – vaak kan je binnen een paar dagen terecht.
• Een psycholoog die écht bij je past.
• Behandeling op maat met bewezen methodes, zoals cognitieve gedragstherapie en ACT.
• Online of op locatie: jij kiest wat voor jou werkt.

Vergoeding via je werkgever

Veel mensen weten niet dat hulp bij rouw meestal niet wordt vergoed vanuit de zorgverzekering. Toch kan rouw veel invloed hebben op je dagelijks leven en werk. Concentreren kan lastiger worden, je energie kan afnemen en emoties kunnen je onverwachts overvallen. Daarom zijn steeds meer werkgevers bereid om (een deel van) de kosten voor psychologische hulp te vergoeden.

Lees hier meer over vergoeding via je werkgever.

Ervaringen van anderen

Sofia verloor een dierbare en merkte dat het verdriet haar dagelijks leven steeds meer beïnvloedde. Ze voelde zich vaak eenzaam en had het gevoel dat anderen niet begrepen wat ze doormaakte. Ook op haar werk liep ze vast.

Via Psyned kwam ze in contact met een psycholoog bij wie ze haar verhaal kon delen. De gesprekken gaven haar erkenning en hielpen haar om ruimte te maken voor alles wat ze voelde. ‘Ik had het nodig om begrepen en gezien te worden, en te ervaren dat alles er mag zijn’.

Lees hier het volledige verhaal van Sofia.