Post Intensive Care Syndroom

Post Intensive Care Syndroom (PICS) is een verzamelnaam voor symptomen die veel patiënten vertonen als gevolg van een opname op de Intensive Care afdeling. De klachten kunnen al voorkomen op de Intensive Care, maar ook tot uiting komen na de IC-opname.

Levens redden, daar gaat het om op een Intensive Care. De technische mogelijkheden hebben de laatste jaren een flinke vooruitgang geboekt. Dit heeft tot gevolg dat veel patiënten een IC-opname overleven. Echter, veel patiënten ervaren na hun opname na één jaar nog aanzienlijke lichamelijke en psychische problemen. Ook kunnen zij hun oorspronkelijke werkzaamheden niet hervatten.

Post IC Syndroom komt bovenop de gevolgen van de onderliggende ziekte die de aanleiding gaf tot de IC-opname. Naasten kunnen ook PICS ontwikkelen, dat heet PICS-F en omvat specifieke symptomen.

Symptomen Post Intensive Care Syndroom

  • Psychische problemen 
    Angst: na een intensive care opname kunnen stress, spanning en onrustige, bange gevoelens blijven aanhouden. Er kunnen problemen zijn met slapen, concentratie en eetlust. Daarnaast is men prikkelbaar en sneller geïrriteerd. Ook ontstaan er bange en angstige gevoelens als aan de intensive care of het ziekenhuis wordt gedacht. Deze angstige gevoelens kunnen het dagelijks leven flink overheersen.
    Depressiviteit: patiënten kunnen last houden van stemmingswisselingen. Zo kunnen zij de ene dag opgewekt zijn en de andere dag down zijn: irritaties, lusteloosheid, verdriet, ongeduldig, schuldgevoelens.
    PTSS: er zijn flash backs en heftige schrikreacties. Patiënten kunnen last hebben van nachtmerries en onjuiste herinneringen van de IC-opname, vooral als er een delier is doorgemaakt. Herinneringen aan de ziekteperiode, IC-opname en geluiden kunnen intense gevoelens met heftige fysieke of emotionele reacties opwekken: transpireren, huilbuien, hartkloppingen en paniek.
  • Cognitieve problemen
    Het denken, organiseren en plannen kan verstoord raken na een IC-opname. Dat geldt voor zowel oudere als jongere patiënten. De klachten kunnen heel subtiel of heel duidelijk zijn. Patiënten kunnen snel overweldigd zijn door prikkels zoals drukte, geluid en licht en snel de draad van een gesprek kwijtraken. Ook het multitasken kan moeilijk zijn, evenals de ruimtelijke waarneming.
  • Fysieke problemen
    IC verworven spierzwakte kan ontstaan door de kritieke ziekte en de IC behandeling die nodig was om de patiënt te laten overleven. Het komt voor bij een derde van de beademde patiënten, de helft van de sepsis patiënten en tot de helft van de patiënten die langer dan een week op de IC liggen.
  • Verminderde kwaliteit van leven
    Men kan het werk niet hervatten, kan niet op het oude niveau functioneren, levert aan zelfstandigheid in.

Gevolgen van PICS

De prevalentie van PICS en PICS-F is hoog. Het heeft grote invloed op de sociale, maatschappelijke, financiële en arbeidsgerelateerde status van de patiënt en zijn naasten. Bijna de helft van de 80.000 IC-patiënten krijgt last van PICS. De zorgbehoefte kan groot zijn. De erkenning en herkenning van deze IC gerelateerde aandoening is van groot belang om zorg op maat te kunnen leveren.

Bij veel zorgprofessionals die direct contact hebben met deze categorie patiënten, is weinig tot geen bekendheid omtrent PICS. Patiënten worden daardoor niet erkend in hun klacht en worden te laat doorverwezen.

Behandeling Post Intensive Care Syndroom

Er lopen al tal van nazorgprogramma’s voor post IC-patiënten in ziekenhuizen. Zo zijn er nazorgpoli’s die patiënten bezoeken 3 maanden na ontslag en exitgesprekken. Er wordt een huisartsbrief verstuurd met advies voor verdere zorg. Om de zorg goed op elkaar af te kunnen stemmen is het van belang dat degene waar de patiënt naar wordt doorverwezen, bekend is met deze problematiek.

Post IC-patiënten die forse psychopathologie hebben ontwikkeld, zullen daar zo snel mogelijk de geschikte therapie voor moeten krijgen. Gedacht kan worden aan cognitieve gedragstherapie, ACT, Exposure, EMDR, eventueel ondersteund door medicatie.

Bij fysieke problemen moet men doorverwezen worden naar de fysiotherapeut. Van de fysiotherapeut kan hij specifieke oefeningen en een trainingsprogramma krijgen die zich richten op het verhelpen van spierzwakte.

Cognitieve problemen kun je behandelen door zo snel mogelijk te beginnen met cognitieve revalidatie. Als er mildere klachten bestaan of men heeft al een reguliere behandeling ondergaan, is het zeer zinvol om een herstelprogramma te volgen. Onderwerpen die hierin naar voren kunnen komen:

  • mindfulness oefeningen
  • post traumatische groei stimuleren
  • compassie oefeningen
  • lotgenoten contact
  • informatie en educatie over de IC-opname
  • leefregels meegeven
Hulp of advies nodig?

Blijf niet met je klachten lopen en bel met ons. We kunnen je adviseren en plannen wanneer gewenst direct een afspraak voor je in bij een psycholoog die bij je past.

  • Persoonlijk advies
  • Geen wachtlijst
  • Direct een afspraak
Bel: 085-4014720 Bel: 085-4014720
Zoek een psycholoog