Hartcoherentie

Wat is hartcoherentie?

Hartcoherentie gaat over de samenwerking tussen je hartslag, ademhaling en hersenactiviteit. Hoe beter dit op elkaar aansluit, hoe meer ‘coherent’: je hart, ademhaling en hersenen zijn in balans. Dit wil je graag, omdat een hoge hartcoherentie invloed heeft op je emotionele veerkracht en stressbestendigheid. Hoe kan je jouw lichaam en brein beter laten samenwerken, om jouw hartcoherentie te verhogen?

Verschil tussen hoge en lage hartcoherentie

Als je rustig en gelijkmatig ademt, gaat je hartslag meer mee in het rustige ritme van je ademhaling. Dat helpt je lichaam om te ontspannen. Je autonome zenuwstelsel is beter in balans, waardoor je lichaam makkelijker schakelt tussen inspanning en ontspanning. Veel mensen ervaren dit als een gevoel van innerlijke rust en meer veerkracht door de dag heen.

Door bijvoorbeeld stress kan je hartcoherentie lager worden. Bij een lage hartcoherentie heb je een onregelmatiger hartritme. Je lichaam is gespannen en dat zorgt voor een onrustigere ademhaling en hartritme. Als dit gebeurt, raken ook de signalen tussen je hart en brein uit balans. Dit noemen we ‘incoherentie’. Het autonome zenuwstelsel, dat automatisch functies zoals je hartslag aanstuurt, speelt hierbij een belangrijke rol. Raakt dit systeem door spanning uit balans, dan verandert de variatie in je hartritme. Met andere woorden: je lichaam werkt harder, maar minder efficiënt. Het evenwicht tussen rust en spanning is verstoord. En als dat langere tijd zo is, is dat ongezond.

Klachten bij een lagere hartcoherentie

Door stressreacties kan je verkeerd gaan ademen, waardoor symptomen zoals kortademigheid of hyperventilatie kunnen ontstaan. Andere lichamelijke reacties die kunnen ontstaan bij deze incoherentie zijn bijvoorbeeld:

• Meer gevoeligheid voor stress. 
• Aangespannen spieren en een oppervlakkige ademhaling;
• Hogere bloeddruk, hoofdpijn, vermoeidheid, prikkelbaarheid;
• Maag- en darmklachten;
• Concentratieproblemen en moeite om helder na te denken;
• Slaapproblemen;
• Minder energie;
• Een lager herstelvermogen;

Hartcoherentie en psychische klachten

Psychische klachten kunnen invloed hebben op je hartcoherentie. Heb je last van angst, paniek, dwang of PTSS? Dan voel je vaak meer spanning in je lichaam. Dat kan samenhangen met een lagere hartcoherentie. Je autonome zenuwstelsel staat dan onder hogere spanning.

Heb je hier last van? Dan kan het fijn zijn om hulp te zoeken bij een psycholoog. Die kijkt samen met jou naar wat je nodig hebt om weer meer rust te voelen.

Waarom een coherent hartritme belangrijk is

Bewust werken aan je ademhaling en hartritme kan helpen om stress en onrust te verminderen. En in sommige gevallen kan het ook gevoelens van paniek of angst verlagen. Dit kan je helpen om beter met emoties om te gaan en je energie beter/nuttiger te gebruiken, waardoor je minder stress ervaart. Je houdt zo meer energie over om te doen wat belangrijk voor je is. Je lichaam komt tot rust, je voelt je emotioneel stabieler en je herstelt sneller van drukte of stress.

Hoe kan je jouw hartcoherentie meten?

Wat is een gezonde hartcoherentie? Er is geen precies getal dat voor iedereen een goede hartcoherentie aangeeft. Het gaat erom dat je hartritme soepel meebeweegt met je ademhaling en dat je lichaam zich makkelijk kan herstellen na spanning. Denk aan een spannend moment, bijvoorbeeld het geven van een presentatie of een sollicitatiegesprek. Even spanning daarbij voelen is normaal, als je lichaam daarna maar weer tot rust komt. Het draait dus niet om een hoge score, maar om weer in balans te komen en niet in de stress-stand te blijven zitten.

Voor het meten van je hartcoherentie bestaan er speciale hartcoherentiemeters, zoals een HRV-monitor. Het is niet wetenschappelijk bewezen dat je zelf je hartcoherentie betrouwbaar kan meten zonder apparatuur.

Hoe kan je jouw hartcoherentie verbeteren?

Er zijn verschillende dingen die je zelf kan doen voor een hogere hartcoherentie:

• 2–3 keer per dag 7–10 minuten rustig ademhalen.
• Je stresspatroon en copingmechanisme herkennen en op tijd ademhalingsoefeningen doen.
• Meditatie beoefenen.
• Yoga doen.
• Positieve emoties stimuleren (zoals dankbaarheid, vriendelijkheid, etc.).

Hulp bij het ontwikkelen van een coherent hartritme

Wil jij werken aan een hogere hartcoherentie? Of onderzoeken of jouwonregelmatige hartslag komt door psychische klachten? Ons psychologisch verwijsteam staat klaar met persoonlijk advies en kan je direct koppelen aan een psycholoog die bij je past. Bel 085-4014720 of plan direct je adviesgesprek in.

De informatie op deze pagina is bedoeld om je te informeren over hartcoherentie en de mogelijke effecten ervan. Hoewel er wetenschappelijk onderzoek bestaat naar ademhaling, hartritmevariabiliteit (HRV) en stressregulatie, is hartcoherentie geen op zichzelf staande, bewezen behandeling voor psychische klachten of psychische stoornissen.

Bij Psyned vinden we het belangrijk dat zorg gebaseerd is op wetenschappelijke inzichten en professionele richtlijnen. Daarom zien wij hartcoherentie uitsluitend als een mogelijke aanvullende techniek binnen een breder behandeltraject, en niet als vervanging van reguliere, evidence-based psychologische behandeling.