Slecht slapen door stress
door expert*
Na een drukke dag wil je het liefst tot rust komen en goed slapen. Toch lukt dat niet altijd. Misschien blijf je piekeren, word je regelmatig wakker of voel je je ’s ochtends niet uitgerust. Stress kan veel invloed hebben op je slaap, terwijl slecht slapen ook weer voor meer stress zorgt.
Soms kan het lastig zijn om je slaapritme zelf te verbeteren. In dat geval kan het helpen om er met een psycholoog over te praten. Bij Psyned kunnen we je snel helpen met het vinden van een psycholoog die bij je past en aansluit bij jouw situatie en hulpvraag.
Hoe werkt slaap?
Je lichaam heeft een natuurlijke biologische klok, ook wel het circadiaans ritme genoemd. Deze biologische klok regelt wanneer je slaperig wordt en wanneer je juist wakker en alert bent.
Tijdens de nacht doorloop je verschillende slaapfasen. Samen vormen deze fasen een slaapcyclus. Een slaapcyclus duurt ongeveer negentig minuten en bestaat uit lichte slaap, diepe slaap en droomslaap (REM-slaap). In deze fasen herstellen je lichaam en hersenen zich en verwerk je de gebeurtenissen van de dag.
Om goed te slapen, is het belangrijk dat je lichaam en geest voldoende ontspannen zijn. Juist daar kan stress voor problemen zorgen.
Hoe beïnvloedt stress je slaap?
Stress en slaap zijn nauw met elkaar verbonden. Als je stress ervaart, maakt je lichaam zich klaar om in actie te komen. Je sympathische zenuwstelsel wordt actief. Dit staat ook bekend als de vecht-, vlucht- of bevriesreactie.
Deze reactie is nuttig als er gevaar dreigt, maar minder handig als je wilt slapen. Je lichaam blijft alert en je hersenen ontvangen signalen dat er iets is waar je op moet letten. Dat kan gaan om grote zorgen, maar ook om dagelijkse stress, zoals een drukke agenda, een conflict of een naderende deadline.
Door deze verhoogde alertheid maakt je lichaam minder snel melatonine aan. Dit hormoon helpt je om slaperig te worden. Daardoor kan het langer duren voordat je in slaap valt. Ook kan je vaker wakker worden tijdens de nacht of vroeg wakker worden zonder weer in slaap te vallen.
Er zijn 207
slaapspecialisten bij ons aangesloten. Hiervan doen 159 online therapie. Zij hebben een gemiddelde beoordeling van 8.7/10.
Alle psychologen bekijkenEr zijn 207
slaapspecialisten bij ons aangesloten. Hiervan doen 159 online therapie. Zij hebben een gemiddelde beoordeling van 8.7/10.
Alle psychologen bekijkenDe vicieuze cirkel van stress en slecht slapen
Stress en slaapproblemen kunnen elkaar versterken. Misschien herken je het wel: je ligt in bed en wilt graag slapen, maar je hoofd blijft doorgaan. Je denkt bijvoorbeeld: ‘Ik moet nu echt slapen, want morgen heb ik iets belangrijks.’ Hierdoor neemt de stress alleen maar toe en wordt het slapen nog moeilijker. Je stresssysteem staat aan, terwijl het juist belangrijk is dat je lichaam ‘uit’ staat als je wilt slapen. Stress zorgt ervoor dat je slechter slaapt, en slecht slapen zorgt er weer voor dat je meer stress ervaart. Daardoor wordt het nog lastiger om in slaap te vallen.
Daarnaast is je slaap ook een weerspiegeling van je dag. Als je overdag weinig tijd neemt om stil te staan bij wat je denkt, voelt of meemaakt, kan dat invloed hebben op je slaap. Juist wanneer het ’s avonds rustig wordt, kunnen gedachten en zorgen naar boven komen. Dit kan ervoor zorgen dat je moeilijk in slaap valt of ’s nachts vaker wakker wordt.
Gevolgen van slecht slapen
Naast dat je lichaam een functie heeft om in slaap te komen (slaapsysteem), heeft het ook een functie om weer wakker en alert te worden (waaksysteem). Als je slaap-waaksysteem verstoord is, kan je last krijgen van verschillende klachten.
Te weinig slapen
Als je vaak te weinig slaapt, kan het zijn dat je slaapsysteem niet goed werkt en je te weinig slaaphormoon aanmaakt dat je slaperig maakt. Dit probleem wordt vaak verergerd door blauw licht van telefoons en andere schermen die je vlak voor het slapengaan bekijkt. Bij te weinig slaap herstelt je lichaam en geest minder goed, en worden de prikkels van de dag niet goed verwerkt. Op lange termijn kan een slaaptekort zelfs zorgen voor een toename van psychische en lichamelijke klachten, zoals een depressie, burn-out, dementie, overgewicht (obesitas), hart- en vaatziekten en suikerziekte.
Te veel slapen
Bij te veel slapen werkt je waaksysteem mogelijk minder goed, waardoor je langer slaapt dan nodig is of overdag in slaap valt. Als je te veel slaapt, gebruik je je lichaam minder actief. Daardoor kan je je slap en futloos voelen. Dit kan verergeren als je door dit futloze gevoel minder actief wordt. Hierdoor kan je last krijgen van slappere spieren. Op lange termijn wordt te veel slapen in verband gebracht met een hoger risico op onder andere hart- en vaatziekten.
Wat kan je beter vermijden als je goed wilt slapen?
Stress is vaak een belangrijke oorzaak van slaapproblemen. Toch zijn er ook gewoonten die je slaap kunnen verstoren. Zo kan intensief sporten in de avond ervoor zorgen dat je lichaam actief blijft, terwijl het juist tot rust moet komen. Ook alcohol lijkt soms te helpen om in slaap te vallen, maar zorgt er juist voor dat je minder diep slaapt, wat belangrijk is voor je herstel.
Daarnaast kunnen schermen, fel licht en cafeïne het moeilijker maken om in slaap te vallen. Fel licht zorgt ervoor dat je lichaam minder melatonine aanmaakt. Cafeïne heeft juist een opwekkend effect en zit niet alleen in koffie, maar ook in thee, cola, energiedrankjes en chocolade.
Door bewust om te gaan met deze gewoonten geef je je lichaam meer kans om tot rust te komen en beter te slapen.
Wat kan je doen als je slecht slaapt door stress?
Nu je weet wat je beter kan laten voordat je naar bed gaat en hoe stress je slaap beïnvloedt, vraag je je misschien af wat je wél kan doen om beter te slapen. Gelukkig zijn er een aantal dingen die kunnen helpen. Hieronder vind je vier tips.
Je slaap is vaak een weerspiegeling van je dag. Als je voortdurend aan staat zonder rustmomenten, blijft je hoofd ook ’s avonds actief. Door gedurende de dag bewust momenten van rust in te plannen, geef je jezelf de ruimte om gedachten en gevoelens te verwerken.
Een vast slaapritme helpt je biologische klok. Probeer daarom iedere dag rond dezelfde tijd naar bed te gaan en op te staan, ook in het weekend. Zorg daarnaast voor een donkere, rustige en koele slaapkamer.
Vaak wordt gezegd dat iedereen acht uur slaap nodig heeft, maar dat verschilt per persoon. Een keer minder slapen betekent niet direct dat je de volgende dag niet goed functioneert. Door minder druk op jezelf te leggen, wordt ontspannen vaak makkelijker.
Een ademhalings- of ontspanningsoefening kan helpen om je zenuwstelsel en je brein tot rust te brengen. Door bewust te vertragen verleg je je focus van je brein naar je lichaam. De aanmaak van stresshormonen wordt minder en dit zorgt er weer voor dat je piekergedachten makkelijker los kan laten. Ook geef je je brein het signaal dat je veilig bent en dat het oké is om te ontspannen. Dit zorgt er niet alleen voor dat je makkelijker in slaap valt, maar ook dat de kwaliteit van je slaap beter wordt.
Hulp bij slecht slapen en stress
Soms lukt het niet om de vicieuze cirkel van stress en slaapproblemen zelf te doorbreken. Dat kan heel zwaar zijn. Als je nachtenlang slecht slaapt, kan dat veel invloed hebben op je energie, concentratie en hoe je je voelt.
Een psycholoog kan je helpen om inzicht te krijgen in wat jouw stress en slaapproblemen in stand houdt. Samen onderzoeken jullie welke factoren een rol spelen en welke veranderingen kunnen helpen. Je leert bijvoorbeeld beter omgaan met piekergedachten, spanning en gewoonten die je slaap beïnvloeden.
De behandeling wordt afgestemd op jouw situatie en wat jij nodig hebt om weer meer rust te ervaren en beter te slapen.
Bekijk onze behandelingen bij slaapproblemen.
Wil je weten welke hulp bij je past? Plan een gratis adviesgesprek in of bel ons via 085-4014720 . We luisteren naar je verhaal, denken met je mee en helpen je – als je dat wilt – bij het vinden van een psycholoog die bij je past.
Snel de juiste hulp
- In ±15 minuten persoonlijk advies.
- Gekoppeld aan een psycholoog die past.
- Al meer dan 50.000 cliënten geholpen.
Stress en slecht slapen gaan vaak hand in hand.
Na een drukke dag wil je het liefst tot rust komen en goed slapen. Toch lukt dat niet altijd. Misschien blijf je piekeren, word je regelmatig wakker of voel je je ’s ochtends niet uitgerust. Stress kan veel invloed hebben op je slaap, terwijl slecht slapen ook weer voor meer stress zorgt.
Soms kan het lastig zijn om je slaapritme zelf te verbeteren. In dat geval kan het helpen om er met een psycholoog over te praten. Bij Psyned kunnen we je snel helpen met het vinden van een psycholoog die bij je past en aansluit bij jouw situatie en hulpvraag.
Snel de juiste hulp
- In ±15 minuten persoonlijk advies.
- Gekoppeld aan een psycholoog die past.
- Al meer dan 50.000 cliënten geholpen.
Hoe werkt slaap?
Je lichaam heeft een natuurlijke biologische klok, ook wel het circadiaans ritme genoemd. Deze biologische klok regelt wanneer je slaperig wordt en wanneer je juist wakker en alert bent.
Tijdens de nacht doorloop je verschillende slaapfasen. Samen vormen deze fasen een slaapcyclus. Een slaapcyclus duurt ongeveer negentig minuten en bestaat uit lichte slaap, diepe slaap en droomslaap (REM-slaap). In deze fasen herstellen je lichaam en hersenen zich en verwerk je de gebeurtenissen van de dag.
Om goed te slapen, is het belangrijk dat je lichaam en geest voldoende ontspannen zijn. Juist daar kan stress voor problemen zorgen.
Hoe beïnvloedt stress je slaap?
Stress en slaap zijn nauw met elkaar verbonden. Als je stress ervaart, maakt je lichaam zich klaar om in actie te komen. Je sympathische zenuwstelsel wordt actief. Dit staat ook bekend als de vecht-, vlucht- of bevriesreactie.
Deze reactie is nuttig als er gevaar dreigt, maar minder handig als je wilt slapen. Je lichaam blijft alert en je hersenen ontvangen signalen dat er iets is waar je op moet letten. Dat kan gaan om grote zorgen, maar ook om dagelijkse stress, zoals een drukke agenda, een conflict of een naderende deadline.
Door deze verhoogde alertheid maakt je lichaam minder snel melatonine aan. Dit hormoon helpt je om slaperig te worden. Daardoor kan het langer duren voordat je in slaap valt. Ook kan je vaker wakker worden tijdens de nacht of vroeg wakker worden zonder weer in slaap te vallen.
Er zijn 207
slaapspecialisten bij ons aangesloten. Hiervan doen 159 online therapie. Zij hebben een gemiddelde beoordeling van 8.7/10.
Alle psychologen bekijkenEr zijn 207
slaapspecialisten bij ons aangesloten. Hiervan doen 159 online therapie. Zij hebben een gemiddelde beoordeling van 8.7/10.
Alle psychologen bekijkenDe vicieuze cirkel van stress en slecht slapen
Stress en slaapproblemen kunnen elkaar versterken. Misschien herken je het wel: je ligt in bed en wilt graag slapen, maar je hoofd blijft doorgaan. Je denkt bijvoorbeeld: ‘Ik moet nu echt slapen, want morgen heb ik iets belangrijks.’ Hierdoor neemt de stress alleen maar toe en wordt het slapen nog moeilijker. Je stresssysteem staat aan, terwijl het juist belangrijk is dat je lichaam ‘uit’ staat als je wilt slapen. Stress zorgt ervoor dat je slechter slaapt, en slecht slapen zorgt er weer voor dat je meer stress ervaart. Daardoor wordt het nog lastiger om in slaap te vallen.
Daarnaast is je slaap ook een weerspiegeling van je dag. Als je overdag weinig tijd neemt om stil te staan bij wat je denkt, voelt of meemaakt, kan dat invloed hebben op je slaap. Juist wanneer het ’s avonds rustig wordt, kunnen gedachten en zorgen naar boven komen. Dit kan ervoor zorgen dat je moeilijk in slaap valt of ’s nachts vaker wakker wordt.
Gevolgen van slecht slapen
Naast dat je lichaam een functie heeft om in slaap te komen (slaapsysteem), heeft het ook een functie om weer wakker en alert te worden (waaksysteem). Als je slaap-waaksysteem verstoord is, kan je last krijgen van verschillende klachten.
Te weinig slapen
Als je vaak te weinig slaapt, kan het zijn dat je slaapsysteem niet goed werkt en je te weinig slaaphormoon aanmaakt dat je slaperig maakt. Dit probleem wordt vaak verergerd door blauw licht van telefoons en andere schermen die je vlak voor het slapengaan bekijkt. Bij te weinig slaap herstelt je lichaam en geest minder goed, en worden de prikkels van de dag niet goed verwerkt. Op lange termijn kan een slaaptekort zelfs zorgen voor een toename van psychische en lichamelijke klachten, zoals een depressie, burn-out, dementie, overgewicht (obesitas), hart- en vaatziekten en suikerziekte.
Te veel slapen
Bij te veel slapen werkt je waaksysteem mogelijk minder goed, waardoor je langer slaapt dan nodig is of overdag in slaap valt. Als je te veel slaapt, gebruik je je lichaam minder actief. Daardoor kan je je slap en futloos voelen. Dit kan verergeren als je door dit futloze gevoel minder actief wordt. Hierdoor kan je last krijgen van slappere spieren. Op lange termijn wordt te veel slapen in verband gebracht met een hoger risico op onder andere hart- en vaatziekten.
Wat kan je beter vermijden als je goed wilt slapen?
Stress is vaak een belangrijke oorzaak van slaapproblemen. Toch zijn er ook gewoonten die je slaap kunnen verstoren. Zo kan intensief sporten in de avond ervoor zorgen dat je lichaam actief blijft, terwijl het juist tot rust moet komen. Ook alcohol lijkt soms te helpen om in slaap te vallen, maar zorgt er juist voor dat je minder diep slaapt, wat belangrijk is voor je herstel.
Daarnaast kunnen schermen, fel licht en cafeïne het moeilijker maken om in slaap te vallen. Fel licht zorgt ervoor dat je lichaam minder melatonine aanmaakt. Cafeïne heeft juist een opwekkend effect en zit niet alleen in koffie, maar ook in thee, cola, energiedrankjes en chocolade.
Door bewust om te gaan met deze gewoonten geef je je lichaam meer kans om tot rust te komen en beter te slapen.
Wat kan je doen als je slecht slaapt door stress?
Nu je weet wat je beter kan laten voordat je naar bed gaat en hoe stress je slaap beïnvloedt, vraag je je misschien af wat je wél kan doen om beter te slapen. Gelukkig zijn er een aantal dingen die kunnen helpen. Hieronder vind je vier tips.
Je slaap is vaak een weerspiegeling van je dag. Als je voortdurend aan staat zonder rustmomenten, blijft je hoofd ook ’s avonds actief. Door gedurende de dag bewust momenten van rust in te plannen, geef je jezelf de ruimte om gedachten en gevoelens te verwerken.
Een vast slaapritme helpt je biologische klok. Probeer daarom iedere dag rond dezelfde tijd naar bed te gaan en op te staan, ook in het weekend. Zorg daarnaast voor een donkere, rustige en koele slaapkamer.
Vaak wordt gezegd dat iedereen acht uur slaap nodig heeft, maar dat verschilt per persoon. Een keer minder slapen betekent niet direct dat je de volgende dag niet goed functioneert. Door minder druk op jezelf te leggen, wordt ontspannen vaak makkelijker.
Een ademhalings- of ontspanningsoefening kan helpen om je zenuwstelsel en je brein tot rust te brengen. Door bewust te vertragen verleg je je focus van je brein naar je lichaam. De aanmaak van stresshormonen wordt minder en dit zorgt er weer voor dat je piekergedachten makkelijker los kan laten. Ook geef je je brein het signaal dat je veilig bent en dat het oké is om te ontspannen. Dit zorgt er niet alleen voor dat je makkelijker in slaap valt, maar ook dat de kwaliteit van je slaap beter wordt.
Hulp bij slecht slapen en stress
Soms lukt het niet om de vicieuze cirkel van stress en slaapproblemen zelf te doorbreken. Dat kan heel zwaar zijn. Als je nachtenlang slecht slaapt, kan dat veel invloed hebben op je energie, concentratie en hoe je je voelt.
Een psycholoog kan je helpen om inzicht te krijgen in wat jouw stress en slaapproblemen in stand houdt. Samen onderzoeken jullie welke factoren een rol spelen en welke veranderingen kunnen helpen. Je leert bijvoorbeeld beter omgaan met piekergedachten, spanning en gewoonten die je slaap beïnvloeden.
De behandeling wordt afgestemd op jouw situatie en wat jij nodig hebt om weer meer rust te ervaren en beter te slapen.
Bekijk onze behandelingen bij slaapproblemen.
Wil je weten welke hulp bij je past? Plan een gratis adviesgesprek in of bel ons via 085-4014720 . We luisteren naar je verhaal, denken met je mee en helpen je – als je dat wilt – bij het vinden van een psycholoog die bij je past.
Bronnen
Bij het samenstellen van deze pagina gebruikten we wetenschappelijke informatie en de volgende bronnen:
Meer weten over slecht slapen
Als je niet goed slaapt, merk je dat vaak in alles wat je doet. Je hebt minder energie, voelt je sneller uit balans en komt minder goed tot rust. Het is niet altijd makkelijk om de oorzaak van slaapproblemen te achterhalen, maar het is wel een belangrijke eerste stap. Daarom hebben we de belangrijkste informatie voor je op een rij gezet. Hier vind je uitleg en praktische tips die je kunnen helpen om je nachtrust te verbeteren.
Lees verder over:
Wist je dat?
uur per nacht slapen de meeste volwassenen.
keer per nacht wakker worden gebeurt bij veel mensen en is normaal.
Nederlanders ervaart slaapproblemen.
Veelgestelde vragen
Waar wacht je op?
Plan vandaag nog een vrijblijvend adviesgesprek. Wij bellen je op, samen bespreken we in ± 15 minuten je hulpvraag en we koppelen je aan een psycholoog die bij jou past.
Of direct bellen? Bel 085-4014720