Wat is brain rot?
Als je het woord brain rot hoort, klinkt het misschien heftig. Toch wordt het vaak op een luchtige manier gebruikt om te beschrijven wat veel internetgebruik met je mentale gezondheid kan doen. Het gaat vooral om korte snelle online content, zoals TikTok-video’s, Instagram stories, memes en andere prikkels waarbij je hersenen weinig worden uitgedaagd.
Tijdens het scrollen krijgt je brein voortdurend nieuwe prikkels. Vaak merk je niet eens dat je overprikkeld raakt. De apps zijn zo gemaakt dat je blijft kijken. Voor je het weet ben je alweer een uur verder. En stoppen is lastig. Dat kan gevolgen hebben: minder concentratie, slechter slapen en weinig motivatie om andere dingen te doen. Na een lange scrollsessie kan je je leeg en moe voelen.
Wij kunnen je helpen
Direct de juiste hulp van een psycholoog die bij jou past
- Gekwalificeerde psychologen
- Snel en persoonlijk
- Geen wachtlijst
Hoe is brain rot ontstaan?
Brain rot klinkt als iets van nu, maar het idee bestaat al langer. Zo’n 20 jaar geleden ontdekten onderzoekers al dat de constante stroom aan informatie – toen vooral via e-mail – negatieve effecten op ons brein had. Sinds de komst van de smartphone is dat alleen maar toegenomen.
Vandaag de dag zitten Nederlanders gemiddeld 2 uur en 21 minuten per dag op hun telefoon. Bij jongeren is dat vaak veel meer: soms wel 6 tot 15 uur per dag.
Wat doet veel scrollen met je brein?
Het is lastig om te zeggen of overmatig scrollen je hersenen echt aantast. Daar is nog meer onderzoek voor nodig. Maar onderzoekers zien wel dat langdurig scrollen iets kan veranderen in hoe je brein werkt. Bij hersenscans zijn duidelijke verschillen in hersenactiviteit te zien. Die veranderingen kunnen invloed hebben op je creativiteit, geheugen, aandacht, zelfbeheersing en het beloningssysteem in je brein.
Problemen met concentratie
We kunnen ons steeds minder goed concentreren. Dat zegt dr. Gloria Mark van de University of California. In 2004 konden mensen nog ongeveer 2,5 minuut hun aandacht bij een scherm houden. In 2012 was dat al gedaald naar 75 seconden, en in 2024 is dat nog maar 47 seconden.
Gevolgen voor je geheugen
Veel scrollen kan je kortetermijngeheugen overbelasten. Dat komt doordat je steeds schakelt tussen apps, berichten en filmpjes. Hierdoor wordt het moeilijker om iets te onthouden of een ingewikkelde taak te doen, aldus de onderzoekers van Stanford University.
Minder grijze massa
Onderzoek van Harvard, Oxford en Stanford laat zien dat er een deel van de grijze massa in de prefrontale cortex afneemt. Dat deel van je brein heb je nodig om je te concentreren, keuzes te maken en je impulsen onder controle te houden. Precies wat je nodig hebt om je telefoon weg te leggen.
Ook invloed op je mentale gezondheid
Ook het beloningssysteem in je hersenen kan verstoord raken. Je reageert daardoor anders op dingen die normaal goed voelen. Dat alles samen kan ervoor zorgen dat je je somber voelt, last krijgt van angst of steeds meer behoefte hebt aan prikkels – zoals blijven scrollen.
Bij jongeren die veel op hun smartphone zitten, lijken de hersenen soms op die van mensen met een alcoholverslaving. Ze hebben dan vaker moeite met focussen, zichzelf remmen en omgaan met beloningen. Toch weten onderzoekers niet zeker of dit echt door smartphonegebruik komt, of dat deze groep er misschien al gevoeliger voor is door hun aanleg.
Hoe voorkom je brain rot?
Social media heeft invloed op hoe we ons voelen. Let daarom goed op je schermtijd. Dit betekent niet dat je niet meer mag scrollen, maar zorg voor een goede balans. Plan schermvrije momenten in, zoals een uur voor het slapengaan of meteen na het opstaan. Wissel scrollen af met iets dat meer focus vraagt, zoals lezen, schrijven of een puzzel. Ook een korte wandeling zonder telefoon helpt je brein om tot rust komen. En multitasken? Laat dat maar zitten. Doe één ding tegelijk. Zo raakt je brein minder uitgeput.
Hulp bij telefoonverslaving
Merk je dat je vaak blijft scrollen zonder erbij na te denken? Of dat je het lastig vindt om je telefoon weg te leggen? Je bent niet de enige. Het kan moeilijk zijn om dit gedrag zelf te veranderen. Soms zit daar meer achter – bijvoorbeeld stress, verveling, somberheid of een gevoel van leegte.
Merk je dat het veel invloed heeft op je dagelijks leven? Dan is het goed om hulp te zoeken. Een psycholoog kan samen met jou kijken wat er speelt en hoe je weer meer grip krijgt op je aandacht en energie, en hoe je je voelt.
Plan hier een gratis adviesgesprek of bel ons op 085-4014720. We denken graag met je mee.
