Snel de juiste hulp

  • In ±15 minuten persoonlijk advies.
  • Gekoppeld aan een psycholoog die past.
  • Al meer dan 50.000 cliënten geholpen.

Iedereen is wel eens angstig. Soms is het heel normaal om bang te zijn. Maar als je regelmatig wordt overvallen door een intense paniek, zonder duidelijke reden, kan er meer aan de hand zijn. Misschien heb je last van een paniekstoornis – en dat kan je leven flink op z’n kop zetten. Denk je dat je een paniekstoornis hebt en wil je die overwinnen? We kunnen je helpen.

Dit bericht is voor het laatst bijgewerkt op:

Snel de juiste hulp

We bespreken graag persoonlijk in ± 15 minuten hoe we jou kunnen helpen aan de hand van jouw verhaal.

Wat is een paniekstoornis?

Een paniekstoornis is een angststoornis waarbij je regelmatig last hebt van paniekaanvallen. Tijdens zo’n paniekaanval voel je veel angst. Omdat de paniekaanvallen onverwachts komen, ben je bang om een nieuwe aanval te krijgen. Je hebt dus angst voor de angst, dat noemen we ook wel een anticipatieangst. Door deze angst vermijd je situaties waarin je eerder een paniekaanval had.

Wat zijn de symptomen van een paniekstoornis?

Niet iedereen die een paniekaanval heeft, heeft meteen een paniekstoornis. Bij een paniekstoornis heb je herhaaldelijk onverwachte paniekaanvallen. Daarnaast heb je na een aanval minstens één maand last van één of beide kenmerken:

  • Je blijft je zorgen maken over een volgende paniekaanval of de mogelijke gevolgen daarvan.
  • Je past je gedrag aan om nieuwe aanvallen te voorkomen. Bijvoorbeeld door bepaalde situaties te vermijden.

Daarnaast herken je misschien de volgende klachten:

  • Je let voortdurend op lichamelijke signalen, zoals je hartslag of ademhaling.
  • Je voelt spanning of onrust, ook wanneer je geen paniekaanval hebt.
  • Je bent tijdens een aanval bang om de controle te verliezen, flauw te vallen of dood te gaan.

Twijfel je of je last hebt van een paniekstoornis? Een psycholoog kan samen met je onderzoeken waar je klachten vandaan komen.

Hoe ontstaat een paniekstoornis?

Het is lastig om de precieze oorzaak van je paniekstoornis te bepalen. Naast dat je angst hebt voor de angst, wat juist voor meer paniekaanvallen zorgt, zijn er nog een aantal factoren die meespelen:

Biologische factoren

Je genetische aanleg speelt een rol. Als je ouders last hebben van een angststoornis, depressie of bipolaire stoornis, is de kans groter dat jij ook een paniekstoornis ontwikkelt.

Omgeving en eerdere ervaringen

Je omgeving en eerdere ervaringen kunnen invloed hebben. Heb je een traumatische ervaring gehad? Dat kan een risico vormen voor een paniekstoornis. Ook een periode met veel stress kan meespelen. Denk hierbij aan het overlijden van een dierbare, verlies van een baan, of een ernstige ziekte.

Leefstijl

Een ongezonde leefstijl kan angst erger maken. Te weinig ontspanning of beweging, veel cafeïne en het gebruik van alcohol of drugs kunnen lichamelijke reacties geven die lijken op paniek. Daardoor kan je sneller een paniekaanval krijgen, of wordt die juist erger.

Hechting

Als je bent opgegroeid met overbezorgde of controlerende ouders, kan je later moeite krijgen met het loslaten van controle. Had je als kind weinig ruimte om zelf met spanning om te gaan, dan is de kans groter dat je angst- of paniekklachten ontwikkelt.

Karakter

Als je gevoelig bent voor stress, piekeren en moeite hebt met tegenslagen, heb je meer risico voor het ontwikkelen van een paniekstoornis. Ook hoe je denkt en omgaat met spannende situaties speelt mee. Als je situaties vaak als bedreigend ziet of weinig helpende manieren hebt om met de angst om te gaan, vergroot dat de kans op paniekaanvallen – en dus een paniekstoornis.

Gevolgen paniekstoornis

Bij een paniekstoornis heb je regelmatig last van paniekaanvallen. Zo’n aanval is erg vervelend: door de angst kan je ademhaling op hol slaan en ga je hyperventileren. Ook daarna voel je je nog een tijd trillerig en vermoeid. De nasleep is dan ook behoorlijk heftig.

Naast de lichamelijke klachten, ga je dingen vermijden. Misschien durf je niet meer naar de plek waar je een aanval had. Of je blijft liever thuis dan dat je een drukke plek opzoekt, omdat je je eigen vertrouwde omgeving niet meer durft te verlaten. Dat noemen we agorafobie, ook wel pleinvrees of straatvrees. Hierdoor wordt je wereld steeds kleiner.

Soms schaam je je voor je paniekaanvallen. Of je voelt je somber, omdat je minder dingen durft te doen die je leuk vindt. Je slaat feestjes over en spreekt minder af met vrienden. Je trekt je steeds meer terug, waardoor vriendschappen verwateren en je je eenzaam kan voelen.

Ook kan je slechter slapen, raak je sneller overprikkeld of heb je moeite met concentreren. De paniek neemt langzaam je dagelijks leven over. Misschien durf je niet meer naar je werk, omdat je niet in de trein durft. Of je sport niet meer omdat je bang bent voor hoe je lichaam dan voelt. Zo kom je in een negatieve spiraal terecht, waarin je steeds meer angst hebt.

Wat helpt tegen een paniekstoornis?

Als je een paniekstoornis hebt, zijn er verschillende dingen die je zelf kan doen om beter met je angst om te gaan. Deze tips kunnen je helpen:

  • Blijf moeilijke situaties zoveel mogelijk aangaan. Probeer dingen die je spannend vindt niet steeds meer te vermijden. Begin klein en bouw het rustig op. Als dit erg moeilijk is, kan een psycholoog je hierbij begeleiden.
  • Herken je angstige gedachten. Merk op wanneer je bang bent voor een nieuwe paniekaanval. Schrijf bijvoorbeeld op wat je denkt en voelt. Zo krijg je meer inzicht in de momenten waarop je angst toeneemt.
  • Zorg voor structuur en voldoende rust. Probeer op vaste tijden te slapen, regelmatig te eten en je dagelijkse activiteiten te blijven doen.
  • Let op cafeïne, alcohol en drugs. Deze middelen kunnen lichamelijke reacties of angstklachten versterken. Minder cafeïne gebruiken en alcohol en drugs vermijden kan helpen.
  • Blijf bewegen en maak tijd voor ontspanning. Wandelen, fietsen of zwemmen kan helpen om spanning te verminderen. Ook yoga of mindfulness kan prettig zijn.

Merk je dat je angst je dagelijks leven blijft beperken? Dan kan professionele hulp helpen om je klachten aan te pakken.

Paniekstoornis behandeling

Een paniekstoornis is gelukkig goed te behandelen – zeker als je daarbij professionele hulp krijgt. Er zijn verschillende behandelvormen, maar een veelgebruikte en effectieve vorm is cognitieve gedragstherapie.

Cognitieve gedragstherapie

Bij cognitieve gedragstherapie ga je aan de slag met de angsten en gedachten die onder je paniekaanval zitten. Tijdens een aanval denk je misschien dat je flauwvalt, de controle verliest of gek wordt. Dat voelt heel heftig, maar die gedachten kloppen meestal niet. Een psycholoog helpt je om daar op een andere manier naar te kijken.

Soms roept de psycholoog bewust de vervelende gevoelens op. Dat gebeurt met interoceptieve exposuretherapie. Het klinkt spannend, maar het helpt je juist om in te zien dat de lichamelijke gevoelens niet automatisch gevaarlijk zijn. Je doet dan onder begeleiding een oefening waarbij deze gevoelens tijdelijk worden opgewekt. Zo leer je dat ze heel vervelend kunnen zijn, zonder dat er werkelijk iets ernstigs gebeurt.

Daarnaast oefen je samen met je psycholoog met situaties die je door je angst bent gaan vermijden. Dit gebeurt stap voor stap, zodat je leert omgaan met angstige gevoelens en weer meer vertrouwen krijgt in jezelf.

Soms is cognitieve gedragstherapie alleen niet voldoende. Dan kan je samen met je behandelaar kijken of aanvullende behandeling nodig is. In sommige gevallen kan een arts medicijnen voorschrijven om de angstklachten te verminderen. Welke behandeling het beste past, hangt af van je klachten en persoonlijke situatie.

Hulp bij een paniekstoornis

Het overwinnen van een paniekstoornis kost tijd. Stap voor stap moet je je angsten de baas worden. Het kan fijn zijn om dit samen met een psycholoog te doen.

Kom je zelf niet van je paniekstoornis af, wil je hulp of twijfel je of je een paniekstoornis hebt? Ons verwijsteam kan je hierbij helpen. Bel 085-4014720 of plan een gratis adviesgesprek in.

Bronnen

Bij het samenstellen van deze pagina is gebruik gemaakt van de volgende bronnen:

  • Thuisarts.nl
  • Psyq.nl

Psycholoog Yvonne Willemstijn uit Den Haag
23/07/2025

Informatie nagekeken door expert

Deze pagina is nagekeken door Yvonne Willemstijn. Ze is freelance psycholoog en Uitvoerend Specialist Aanpak Huiselijk Geweld in Den Haag, met een specialisatie in het opstellen van persoonlijkheidsrapportages. Zij is aangesloten bij het NIP. Wil je meer weten over haar werk? Bekijk hier haar LinkedIn-profiel.

Deze psychologen helpen je graag bij Angststoornis

Bekijk hun profiel en plan je gratis adviesgesprek in.

Psycholoog Yvonne Willemstijn uit Den Haag
23/07/2025

Informatie nagekeken door expert

Deze pagina is nagekeken door Yvonne Willemstijn. Ze is freelance psycholoog en Uitvoerend Specialist Aanpak Huiselijk Geweld in Den Haag, met een specialisatie in het opstellen van persoonlijkheidsrapportages. Zij is aangesloten bij het NIP. Wil je meer weten over haar werk? Bekijk hier haar LinkedIn-profiel.

afbeelding aanbeveling

Maaike: "Iedere dag had ik paniekaanvallen."

Maaike haar angststoornis hield haar leven volledig in z'n greep. Tot ze hulp zocht. Lees het verhaal van Maaike

Veelgestelde vragen

Waar wacht je op?

Plan vandaag nog een vrijblijvend adviesgesprek. Wij bellen je op, samen bespreken we in ± 15 minuten je hulpvraag en we koppelen je aan een psycholoog die bij jou past.

Of direct bellen? Bel 085-4014720