Sportpsycholoog

Als (top)sporter ga je voor het hoogst haalbare resultaat. En dat behaal je niet alleen door je lichaam en sportieve skills te trainen. Ook mentaal moet je het goed op een rijtje hebben. Je mindset is net zo belangrijk. Mentale ondersteuning hierbij is vaak dan erg welkom en als sporter kun je dat met een sportpsycholoog doen. Dit betekent meestal ook dat je niet alleen aan de slag gaat als er een probleem is, maar juist ook om problemen te voorkomen.

Laatste update: 8 augustus 2022

Wat is een sportpsycholoog?

Een sportpsycholoog is een psycholoog die is opgeleid om (top)sporters, teams en coaches mentaal te begeleiden bij uitdagingen in sportsituaties. Een sportpsycholoog kijkt juist meer naar het aanleren van mentale skills die bijdragen aan je sportprestaties. Vaak werken ze ook met een programma wat helemaal is afgestemd op jouw mentale uitdagingen en doelen.

Wanneer ga je naar een sportpsycholoog?

Veel sporters willen er alles aan doen om zo goed mogelijk te presteren. Zij realiseren zich vaak ook dat je mindset een groot onderdeel is van je uiteindelijke resultaten. Ook die wil je trainen. En dat is meteen een van de redenen wanneer je naar een sportpsycholoog kunt gaan. Maar er zijn meer redenen. Bijvoorbeeld als je wilt leren omgaan met tegenslagen, jezelf en je grenzen beter wilt leren kennen, het plezier bent verloren in het sporten of juist het inzicht wilt ontwikkelen hoe je positief naar je prestaties kunt kijken. Ook kiezen steeds meer sporters voor continue begeleiding van een sportpsycholoog en zien dit als onderdeel van hun training.

Overtraind

Als topsporter ben je vaak aan het zoeken naar de juiste balans. En hoe die balans eruitziet, verschilt per sporter. Elke mens is tenslotte weer anders. Tegelijk wil je alles uit je training halen en de best mogelijke prestatie neerzetten. Dan kan het zomaar zijn dat je overtraind raakt. Als je bent overtraind, heb je jezelf een te lange tijd te veel belast. Goed trainen en presteren is lastig als je herstellende bent van overtraining. Daar moet je je schema op aanpassen. Als (top)sporter is het daarom ontzettend belangrijk je grenzen goed te kennen en deze ook te bewaken.

Oorzaken van overtraining

Overtraining kan verschillende oorzaken hebben. Natuurlijk de fysieke overbelasting. Dit gebeurt niet in één training, maar over een langere periode. Maar ook kunnen druk, (veel) verantwoordelijkheden en psychische klachten zorgen voor overtraining. Bijvoorbeeld als er veel stress is tijdens het trainen of in andere facetten van het leven van de sporter. Door deze stress kunnen er ook slaapproblemen ontstaan, waardoor je als sporter minder energie hebt en zo sneller over belast bent.

Overtraining symptomen

Het is vaak lastig te zeggen wanneer je echt overtraind bent. Er is vaak niet één symptoom dat je dit vertelt. Hieronder een opsomming van de mogelijke symptomen bij overtraining:

  • Vermoeidheid
  • Slaapproblemen, bijvoorbeeld met inslapen
  • Onrust
  • Minder motivatie
  • Snel geergerd of prikkelbaar
  • Minder eetlust
  • Moeite met concentreren
  • Prestaties nemen af of kosten meer moeite
  • Verhoogde hartslag in rust
  • Stijve spieren/spierpijn
  • Vermindert perifeer zicht

Omgaan met tegenslagen: 4 tips

Als topsporter sta je vaak onder hoge druk en heb je regelmatig te maken met tegenslagen. Je traint soms weken naar een vooraf gesteld doel. En dit doel haal je vaak maar op één specifiek moment. Als je dan niet presteert, is dat een enorme tegenslag. Een enorme domper, maar omgaan met tegenslagen is een van de eigenschappen van een succesvolle topsporter. Hoe je dat doet? We geven je hieronder 4 tips:

1. Neem de tijd om de tegenslag te verwerken

Een tegenslag is vaak niet niks. Baal, wees boos of verdrietig. Wat je ook voelt, laat het er zijn en geef er ruimte aan. Dat is niet gek. Neem de tijd om alle emoties langs te laten komen en de tegenslag te verwerken. En dit is geen verloren tijd. Deze tijd heb je nog voor de verwerking en om uiteindelijk weer vol goede moed door te gaan. Zie het juist als onderdeel van je training.

2. Accepteer de tegenslag en maak het verschil

Een tegenslag kan soms ook heel oneerlijk voelen. Misschien zelfs wel onterecht. Maar hoe het ook voelt, het is gebeurd. Tegenslagen horen bij het leven. Helemaal bij het leven van een topsporter. Als je dit accepteert, ervaar je het misschien niet zoals een tegenslag. Tuurlijk klinkt dat makkelijker dan het is. Maar dat is wel wat je te doen hebt bij een tegenslag. Er tegen vechten heeft namelijk heel weinig zin: het hoort erbij. En precies daar zit ook het belangrijkste verschil met een succesvolle en niet-succesvolle topsporter: hoe snel je een tegenslag accepteert. Een tegenslag accepteren geeft namelijk mentale ruimte en die ruimte kun je gebruiken om jezelf te verbeteren.

3. Zie de tegenslag als leermoment

Het leven zit vol met verborgen lessen. Een tegenslag is er daar vaak één van. Er valt altijd wel iets te leren van een tegenslag. Misschien is het wel dat je juist beter wilt leren omgaan met tegenslagen of de prestatiedruk of misschien geeft het je wel bepaalde inzichten die je juist verder helpen.

4. Zoek hulp

Lukt het je niet de les van de tegenslag te achterhalen? De tegenslag te accepteren of blijf je maar gevoelens houden van boosheid of verdriet? Wees dan niet bang om hier hulp bij te zoeken. Je hoeft het echt niet alleen te doen. Praat erover. En dat hoeft echt niet altijd een sportpsycholoog te zijn. Dan kan ook iemand zijn binnen je vrienden of familiekring. Liever toch wel aan de slag met een sportpsycholoog? Of ben je benieuwd wat een sportpsycholoog voor jou kan betekenen? Neem dan gerust contact met ons op voor een vrijblijvend adviesgesprek.

Een tijdje geleden gingen we in gesprek met ex-schaatser Aron Romeijn over tegenslagen. Hij gaf ons tips hoe hij met tegenslagen omgaat. Benieuwd? Je leest zijn tips hier.

Hulp van een sportpsycholoog

Ben je op zoek naar een sportpsycholoog? Dan helpen we je daar graag mee. In een vrijblijvend adviesgesprek kijken we samen welke sportpsycholoog bij jou en je situatie past. Of ben je er al uit? Dan plannen we een intakegesprek voor je in. Bel naar 085-4014720 of plan je adviesgesprek in.

Pagina gecontroleerd door expert

De informatie op deze pagina is gecontroleerd door psycholoog en sportpsycholoog Susannah Chernowitz.

Melissa, Psyned verwijsteam
Aan de slag met een sportpsycholoog?

Kun je als topsporter mentale ondersteuning gebruiken? Of ben je benieuw wat een sportpsycholoog in jouw situatie kan betekenen? Neem vrijblijvend contact met ons op. We helpen je graag.

Plan jouw gratis adviesgesprek