Het is heel simpel: we ergeren ons allemaal wel eens aan iets. Maar soms merk je dat je sneller geïrriteerd raakt dan je zou willen. Je bent dan prikkelbaar – ook wel bekend als het hebben van een ‘kort lontje’. De kleinste dingen roepen al een heftige reactie op.
Geïrriteerd of boos: wat is het verschil?
Irritatie en boosheid lijken op elkaar. Daardoor halen mensen ze soms door de war. Toch zijn ze niet helemaal hetzelfde. Als je snel geïrriteerd bent, erger je je vaker aan kleine dingen. Je zucht bijvoorbeeld vaker, reageert kortaf of maakt een snauwende opmerking. Misschien voel je je ook onrustig of gespannen. Je kan ook juist stiller worden en je liever terugtrekken. Anderen hoeven niet altijd te merken dat je geïrriteerd bent.
Wij kunnen je helpen
Direct de juiste hulp van een psycholoog die bij jou past
- Gekwalificeerde psychologen
- Snel en persoonlijk
- Geen wachtlijst
Bij boosheid is je gevoel meestal sterker. Je wordt bijvoorbeeld boos als iemand over je grenzen gaat of als iets heel anders loopt dan je had verwacht. Misschien ga je harder praten, maak je een verwijt of reageer je heftiger dan je eigenlijk wil.
Irritatie kan overgaan in boosheid, bijvoorbeeld als kleine ergernissen zich blijven opstappelen. Maar dat hoeft niet. Je kan ook langere tijd geïrriteerd zijn zonder echt boos te worden. Dat kan veel energie kosten, ook als je je irritatie niet laat merken.
Waarom ben je zo snel geïrriteerd?
Dat je snel geïrriteerd raakt, heeft vaak meerdere oorzaken. Denk aan stress, weinig slaap of te weinig tijd voor jezelf. Ook hoe je denkt, wat er om je heen gebeurt en hoe je je lichamelijk voelt, kan invloed hebben.
Je persoonlijkheid en gedachten
Misschien wil je graag dat alles volgens plan gaat of hou je het liefst zelf de controle. Als iets anders loopt dan verwacht, kan je sneller geïrriteerd raken. Gedachten zoals ‘Waarom gebeurt dit altijd?’ kan je irritatie versterken. Ook als je onzeker bent of hoge eisen aan jezelf stelt, kan dat extra spanning geven.
Stress en je omgeving
Drukte op je werk, spanningen in je relatie of het gevoel dat anderen niet naar je luisteren: het kan allemaal stress geven. Als je veel aan je hoofd hebt, is je ‘lontje’ soms wat korter. Je ergert je dan sneller aan dingen die je normaal niet zo erg vindt.
Drukke periodes en weinig rust
Soms zit je een even wat minder goed in je vel zit. Bijvoorbeeld omdat je een drukke periode hebt, weinig slaapt of te weinig tijd voor jezelf neemt. Geluiden, vragen of kleine tegenslagen worden je dan sneller te veel. Vooral als langere tijd weinig rust krijgt of met sombere gevoelens rondloopt, kan je heftiger reageren dan je wil.
Lichamelijke factoren
Ook hoe je je lichamelijk voelt, kan een rol spelen. Als je pijn hebt, moe bent of last hebt van hormoonschommelingen, kan je sneller geïrriteerd raken. Je bent dan misschien minder geduld en reageert kortaf of boos op iets waar je normaal rustig mee omgaat.
Overprikkeld zijn
Ook als je overprikkeld bent, kan je sneller geïrriteerd raken. Je krijgt dan meer prikkels binnen dan je op dat moment kan verwerken. Denk aan harde geluiden, fel licht, drukte of veel mensen die tegelijk tegen je praten. Zelfs een simpele vraag kan dan te veel voelen.
Wat kan je doen als je snel geïrriteerd raakt?
Als je snel geïrriteerd raakt, werken kleine dingen je dus soms al snel op de zenuwen. Gelukkig zijn er genoeg dingen zelf kan doen om te voorkomen dat je irritatie de overhand neemt. Een aantal tips die je kunnen helpen:
- Tel tot 10 voordat je reageert. Irriteert iets of iemand je? Je hoeft niet meteen te reageren. Gun jezelf even een moment. Zo voorkom je dat je iets zegt waar je later spijt van krijgt.
- Haal een paar keer diep adem. Adem een paar keer rustig in en uit als je een irritatie voelt opkomen. Dat kan helpen om weer wat rustiger te worden.
- Neem even wat afstand. Merk je dat je steeds geïrriteerder raakt? Loop dan even naar een andere ruimte, maak een ommetje of leg je telefoon weg. Soms helpt een beetje afstand om rustiger te worden.
- Vraag je af of het echt zo erg is. Is de ergernis je energie waard? Soms helpt het om de situatie wat kleiner te maken voor jezelf.
- Zeg wat je dwarszit. Blijf je je aan iets ergeren? Spreek het uit. Vertel op een rustig moment wat je vervelend vindt. Zo kan de ander er rekening mee houden en kan jij het loslaten.
- Zoek afleiding. Zet bijvoorbeeld je favoriete muziek op, maak een kop thee of doe iets anders waar je blij van wordt. Zo leg je je aandacht bij iets wat fijner is.
- Probeer erom te lachen. Soms zijn situaties vooral irritant omdat je er middenin zit. Kijk of je de humor ervan kan inzien. Lachen helpt om de situatie wat luchtiger te maken.
Wanneer hulp zoeken?
Als je je snel irriteert aan dingen, helpt het om te ontdekken waar je irritatie vandaan komt. Misschien heb je veel aan je hoofd, slaap je slecht of merk je dat bepaalde situaties je sneller boos maken. Door hier bewust bij stil te staan, kan je leren om anders met je irritatie om te gaan.
Soms lukt het om zelf iets aan je irritatie te doen. Als je irritatie blijft terugkomen en invloed heeft op je dagelijks leven, kan het fijn zijn om hier hulp bij te krijgen. Ons verwijsteam denkt graag met je mee over je klachten en welke hulp kan helpen. Plan een gratis online adviesgesprek in of bel 085-4014720.
