Het verhaal van Karel: kleine opmerkingen, grote gevolgen
Karel (45 jaar) werkt al vijf jaar bij een promotiebedrijf, maar gaat er de laatste maanden met tegenzin naartoe. Niet omdat hij zijn werk niet leuk vindt, maar omdat hij zich niet veilig voelt op de werkvloer. Zijn collega’s maken vervelende opmerkingen, sluiten hem buiten en lachen hem uit. Wat begon met wat flauwe grappen hier en daar, is veranderd in serieus pestgedrag en dat heeft veel invloed.
In het begin dacht hij enthousiast mee, maar zijn ideeën werden vaak afgewezen. In vergaderingen kreeg hij vervelende opmerkingen naar zijn hoofd: ‘Karel, jij hebt zeker weer niks in te brengen?’ Als hij wel iets zei, werd hij uitgelachen of genegeerd. Als hij niks zei, werd dat hem óók verweten. Inmiddels houdt hij zich stil in overleggen, luncht hij alleen en probeert hij zo onzichtbaar mogelijk te blijven.
Wij kunnen je helpen
Direct de juiste hulp van een psycholoog die bij jou past
- Gekwalificeerde psychologen
- Snel en persoonlijk
- Geen wachtlijst
Thuis merken zijn vrouw en kinderen dat het niet goed gaat. Karel is vaak prikkelbaar en trekt zich terug. Als zijn vrouw het aankaart, reageert hij kortaf of boos. Hij schaamt zich en voelt zich machteloos.
Pesten op het werk: de cijfers
Zijn verhaal staat niet op zichzelf. Uit onderzoek van CNV uit 2024 blijkt dat meer dan 27% van de werkenden in Nederland gepest wordt op het werk. Dat zijn ongeveer 2,6 miljoen mensen. In zestien procent van de gevallen komt het pesten zelfs vanuit een leidinggevende. Toch heeft een derde van de organisaties geen pestprotocol en bij zestien procent ontbreekt een vertrouwenspersoon.
Wat is pesten op het werk?
Pesten gebeurt niet altijd luid en duidelijk, het kan ook heel subtiel gaan. Denk aan kleine, terugkerende acties zoals:
- Steeds negatieve opmerkingen of kritiek krijgen.
- Niet worden uitgenodigd voor overleggen of lunch.
- Belachelijk worden gemaakt, zogenaamd ‘voor de grap’.
- Dreigende of intimiderende blikken of gebaren
Deze acties lijken klein, maar de impact is groot. Juist omdat het zo lastig is om aan te tonen.
Waarom pesten mensen?
Er kunnen verschillende redenen achter het pesten op de werkvloer zitten. Soms hebben mensen weinig inlevingsvermogen en staan ze niet stil bij de impact van hun gedrag. Voor sommige pesters draait het om controle of macht: door te pesten voelen ze zich sterker. Velen doen het puur uit onzekerheid, zodat ze zelf zekerder lijken. Ook kan het gaan om gedrag dat is aangeleerd. Wie pesten heeft gezien of ervaren op school of thuis, neemt het mee naar de werkvloer. Daarnaast speelt groepsdruk een rol. Door mee te doen aan pestgedrag hopen mensen populairder te worden of hun plek in de groep veilig te stellen. En dan is er nog stress: onder hoge (werk)druk, veel concurrentie, frustratie of baanonzekerheid kan iemand zijn spanning afreageren op een collega.
Wat zijn de gevolgen van pesten op het werk?
Pesten wordt vaak erger als niemand ingrijpt. En als leidinggevenden toekijken of zelf meedoen, voelt de situatie vaak al helemaal uitzichtloos. Pesten op het werk is zeer serieus en heeft invloed op je mentale én fysieke gezondheid. Dit zijn de meest voorkomende gevolgen:
- Somberheid of depressieve gevoelens
Je neemt de negatieve sfeer mee naar huis. Je voelt je somber, hebt weinig energie en kan moeilijk genieten van je vrije tijd. De spanning bouwt zich op en kan uitmonden in een depressie. - Angstklachten
Je vraagt je af: wat staat me vandaag weer te wachten? Die angst begint soms al op zondagavond. - Posttraumatische stress (PTSS)
Langdurig pesten kan zo heftig zijn dat het voelt als een trauma. Je kan last krijgen van nachtmerries, slapeloosheid, herbelevingen en concentratieproblemen. - Minder presteren
Doordat je steeds kritiek krijgt, ga je aan jezelf twijfelen. Je neemt minder initiatief, durft minder te zeggen en bent bang om fouten te maken. - Ziekteverzuim of uitval
Als het te lang doorgaat, raak je uitgeput. Je blijft liever thuis of doet op werk nog maar het minimale. Dit leidt vaak tot langdurig verzuim.
Wat kan je doen?
Pesten stopt zelden vanzelf. Deze stappen kan je nemen:
Stap 1: Blijf er niet mee zitten
Deel je verhaal met iemand die je vertrouwt. Je hoeft het niet alleen te doen. Schrijf pestmomenten op: wat gebeurde er, wie was erbij, hoe voelde je je? Dit kan je helpen om het later bespreekbaar te maken.
Stap 2: Spreek de pester aan
Als je durft, spreek de pester dan direct aan. Kies een rustig moment en gebruik duidelijke voorbeelden. Blijf bij jezelf: ‘Ik voelde me klein toen je dat grapje maakte over mijn werk’ en leg uit dat je vaker een slecht gevoel krijgt door bepaalde opmerkingen of gedrag. Vraag of diegene hier iets mee wil doen. Werkt dat niet? Ga dan naar een leidinggevende of vertrouwenspersoon. De werkgever is volgens de Arbowet verplicht om een veilige werkplek te bieden.
Stap 3: Zoek hulp van buitenaf
Word je niet serieus genomen op je werk? Dan kan je terecht bij een externe vertrouwenspersoon, je vakbond of de Inspectie SZW. Zij kunnen je onafhankelijk advies en ondersteuning bieden.
Stap 4: Overweeg een overstap
Als het pesten blijft doorgaan en je gezondheid eronder lijdt, is het soms beter om een andere baan te zoeken. Kies dan bewust voor een organisatie met een veilige, open werkcultuur. Het kan ook helpen om een assertiviteits- of zelfvertrouwenstraining te volgen. Niet omdat het jouw schuld is, maar om sterker te staan in een nieuwe werkomgeving.
Mentale ondersteuning via je werkgever
Wist je dat je naar een psycholoog kan via je werkgever? Veel organisaties vergoeden de kosten. Via ons krijg je snel professionele hulp van een psycholoog die bij je past.
Hulp nodig?
Word jij gepest op je werk? Wacht niet af. Praat erover. Wij kunnen hierbij helpen. Ons psychologisch verwijsteam staat klaar om je persoonlijk te adviseren welke hulp het beste is voor jou. Bel vrijblijvend naar 085-4014720 of plan hier direct je adviesgesprek in.
