Wat zijn brussen?
Heeft jouw broer(tje) of zus(je) extra zorg of ondersteuning nodig? Dan ben jij een brus: een samenvoeging van broer en zus. Brussen zijn broers en zussen van kinderen die leven met een beperking of langdurige ziekte. Dat kan van alles zijn, bijvoorbeeld het syndroom van Down, psychische klachten of een lichamelijke aandoening zoals kanker. In gezinnen met een zorgkind gaat er veel aandacht naar degene die hulp nodig heeft. Dat is logisch, maar daardoor is er vaak minder ruimte voor de andere kinderen. Wat doet dat met jou, als broer of zus?
Op de tweede plaats
Samenleven met een zorgkind is intensief. Niet alleen voor ouders, maar ook voor de andere kinderen. Als jouw broer of zus meer zorg krijgt, draait veel in het gezin om hen. Dat kan oneerlijk voelen. Ouders bedoelen dat niet zo, maar het gebeurt vaak zonder dat ze het doorhebben. Daardoor kan je je als brus jaloers, boos of verdrietig voelen.
Wij kunnen je helpen
Direct de juiste hulp van een psycholoog die bij jou past
- Gekwalificeerde psychologen
- Snel en persoonlijk
- Geen wachtlijst
Angst en bezorgdheid
Brussen kunnen veel verschillende gevoelens hebben. Dat hangt vaak samen met de zorg die hun broer of zus nodig heeft. Broertjes en zusjes van kinderen die chronisch ziek zijn, voelen vaak angst en bezorgdheid. Bij het syndroom van Down zijn ze juist vaak verzorgend en laten ze veel begeleiding en geduld zien. En bij onvoorspelbaar gedrag, zoals bij psychische of gedragsproblemen, denk aan ADHD of autisme, zijn ze vaak alerter en gevoeliger voor emoties. Wat de meeste brussen gemeen hebben, is een groot inlevingsvermogen en veel empathie.
Parentificatie: vanaf je geboorte moeten zorgen voor de ander
Als je van jongs af aan gewend bent om een zorgbroer of -zus te hebben, leer je ook al vroeg om voor een ander te zorgen. Soms vragen je ouders dat niet direct, maar neem je die rol toch op je. Misschien pas je vaak op, help je met taken die je broer of zus niet kan doen of maak je je zorgen over hun gezondheid of veiligheid. Zo ontwikkel je al jong een sterk verantwoordelijkheidsgevoel. Je groeit daardoor sneller op en wordt vaak eerder ‘volwassen’ genoemd. Dat heet parentificatie.
Behoefte aan erkenning
Voor brussen is het belangrijk om erkenning te krijgen voor hun ervaringen: iemand die echt begrijpt wat ze voelen en meemaken. Niet alleen hun broer of zus heeft het moeilijk; ook zij verdienen het om gezien te worden. Erkenning helpt brussen om hun eigen gevoelens beter te begrijpen. Het geeft ruimte om zichzelf te zijn, zonder steeds in de rol van zorgende broer of zus te hoeven stappen. Dit draagt bij aan meer zelfvertrouwen en een betere mentale gezondheid.
Gedrag als volwassen brus
Als die erkenning er niet is, kan dat op latere leeftijd doorwerken. Veel brussen vertellen dat ze moeite hebben om emoties te herkennen of te uiten. Dit kan komen doordat hier vroeger weinig ruimte voor was. Ze willen graag alles goed doen, leggen de lat hoog voor zichzelf en zijn streng in hun eigen oordeel. Sommige brussen houden zich klein, delen hun gevoelens niet of trekken zich juist terug als het moeilijk wordt. Anderen nemen te veel hooi op hun vork of voelen zich snel schuldig als iets niet lukt. Ook in relaties speelt dit vaak mee: ze zorgen liever voor de ander, pleasen en vermijden liever een conflict. Dat kan leiden tot stress, angst of vermoeidheid. Soms voel je het zelfs in je lichaam, bijvoorbeeld spanningsklachten of onverklaarbare pijn.
Positieve kanten
Het brus-zijn brengt niet alleen uitdagingen met zich mee, maar ook mooie eigenschappen:
- Empathie: je voelt goed aan wat een ander nodig heeft.
- Verantwoordelijkheid: je weet wat het is om voor iemand te zorgen.
- Veerkracht: je kan omgaan met situaties die niet altijd makkelijk zijn.
- Dankbaarheid: je leert genieten van kleine dingen die voor anderen vanzelfsprekend zijn.
Veel brussen vertellen dat ze door hun ervaringen anders naar de wereld kijken: met meer begrip, warmte en humor.
Wat kan je doen als brus?
Opgroeien met een zorgbroer of -zus heeft impact, ook als je inmiddels volwassen bent. Dit kan je doen om beter om te gaan met het zijn van een brus:
- Erken dat je een brus bent en wat je (vroeger) mogelijk gemist hebt.
- Spreek er over binnen je gezin.
- Praat met een professional als je daar behoefte aan hebt.
- Kijk op de site van SAME! of het JMZ (Jonge mantelzorgers | Stichting JMZ Pro) voor herkenning en lotgenoten.
- Gezinsbegeleiding, speltherapie en systeemtherapie kunnen helpen.
Als brus draag je veel mee, vaak zonder dat iemand het ziet. Je hoeft dit niet alleen te dragen. Wij helpen je graag. Bel ons op 085-4014720 of plan een gratis adviesgesprek in.
