Soorten hechtingsstijlen
door expert*
Iedereen heeft een eigen manier om om te gaan met nabijheid en vertrouwen in relaties. Dat noem je je hechtingsstijl. Die ontstaat vaak al in je kindertijd en werkt later door in hoe je contact maakt met anderen.
Er zijn vier hechtingsstijlen: veilig, vermijdend, angstig en gedesorganiseerd. Elke stijl heeft zijn eigen patronen en kenmerken.
Herken je jezelf in een van deze stijlen? Dan kan het fijn zijn om te weten dat je er niet alleen voor staat. Bij Psyned denken we met je mee en helpen we je om beter te begrijpen wat er speelt en wat jou kan helpen.
Wat is een hechtingsstijl?
Een hechtingsstijl zegt iets over hoe veilig contact voor je voelt en hoeveel vertrouwen je hebt in anderen. Die ontstaat vaak al vroeg in je leven, door de ervaringen met je ouders of verzorgers. Deze vormen de basis voor hoe je later naar jezelf kijkt en relaties met anderen ervaart.
Ontdek hier hoe hechtingsstijlen ontstaan.
In de psychologie onderscheiden we vier verschillende hechtingsstijlen: veilige, angstige, vermijdende en gedesorganiseerde.
Veilige hechtingsstijl
Als kinderen steun nodig hebben, zoeken ze hun ouders of verzorgers op. Ze willen iets leuks delen, troost vinden als ze zich onveilig voelen en leren hoe ze met hun gevoelens kunnen omgaan. Reageren ouders hier warm en aandachtig op, dan voelt een kind zich veilig en gezien. Vanuit die basis groeit vertrouwen in jezelf, in anderen en in de wereld.
Ben je veilig gehecht, dan voel je je meestal prettig in relaties. Je kan dicht bij iemand zijn en je eigen ruimte nemen. Je durft je uit te spreken, grenzen aan te geven en om te gaan met een meningsverschil of conflict.
Ongeveer 50 tot 65% van de volwassenen heeft een veilige hechtingsstijl.
Onveilige hechting
Als ouders of verzorgers minder beschikbaar of steunend zijn, kan een onveilige hechting ontstaan. Er zijn drie vormen van onveilige hechting.
Ongeveer 25% van de volwassenen heeft een vermijdende hechtingsstijl. Deze stijl ontstaat vaak als je ouders of verzorgers afstandelijk waren of moeite hadden om goed op je behoeften te reageren. Bijvoorbeeld wanneer een kind verdrietig thuiskomt en een ouder reageert met: ‘Stel je niet zo aan‘.
Daarom houd je je gevoelens liever voor jezelf. Voor je gevoel heb je anderen niet nodig en regel je dingen liever zelf. In moeilijke en spannende situaties trek je jezelf terug. Voor de buitenwereld kan je daardoor afstandelijk overkomen. Als iemand dichtbij komt, kan dat ongemakkelijk voor je voelen. Je neemt dan liever wat afstand. Dit zie je vaak terug bij bindingsangst.
Ongeveer 20% van de volwassenen heeft een angstige hechtingsstijl, ook wel een ambivalente hechtingsstijl genoemd. Deze stijl ontstaat vaak als opvoeders wisselend reageren op je behoeften. Soms waren ze warm en betrokken, maar op andere momenten afwezig. Voor een kind kan dat verwarrend zijn.
Daardoor ben je gevoelig voor de stemming van anderen. Kleine veranderingen merk je snel op. Soms interpreteer je die signalen als een teken van afwijzing. Je probeert dan alles te doen om de ander tevreden te houden, omdat je bang bent dat iemand je anders zal verlaten.
In liefdesrelaties heb je veel behoefte aan nabijheid en geruststelling. Je vindt het lastig om alleen te zijn. Soms kan je daardoor je partner claimen of controleren uit angst om hem of haar kwijt te raken. Dit zie je vaak terug bij verlatingsangst.
Ongeveer 5% van de volwassenen heeft een gedesorganiseerde hechtingsstijl, ook wel een gedesoriënteerde hechtingsstijl genoemd. Bij dit hechtingspatroon waren je ouders een bron van veiligheid en angst. Een kind weet dan niet goed of het toenadering moet zoeken of juist afstand moet houden.
Daardoor kunnen er later tegenstrijdige gevoelens ontstaan. Soms zoek je contact en verbinding, maar op andere momenten duw je mensen juist weer weg. Dit kan zorgen voor verwarrend gedrag van aantrekken en afstoten. Relaties kunnen daardoor veel spanning of onzekerheid oproepen.
Hechtingsstoornis
Soms zijn hechtingsproblemen zo ernstig dat er sprake is van een hechtingsstoornis. Dit ontstaat meestal na langdurige verwaarlozing, mishandeling of steeds wisselende verzorgers. Kinderen met een hechtingsstoornis hebben vaak veel moeite met contact: ze trekken zich emotioneel terug en zoeken of accepteren geen troost.
Het is belangrijk om dit niet te verwarren met een onveilige hechting. Die komt vaker voor (30–40%) en zorgt vooral voor moeite met vertrouwen en veiligheid in relaties. Een hechtingsstoornis is zeldzamer (ongeveer 1%) en ernstiger, waarbij het aangaan van relaties sterk verstoord is.
Hoe weet je welke hechtingsstijl je hebt?
Je hechtingsstijl herken je vaak aan patronen in je gedrag, gedachten en gevoelens, vooral in relaties of stressvolle situaties. Veel mensen herkennen zich in meerdere stijlen. Je kan eigenschappen hebben van verschillende stijlen en je gedrag kan per situatie of relatie verschillen. Zo kan iemand zich in een liefdesrelatie angstig voelen, maar bij vrienden juist veilig voelen.
Lees meer over kenmerken van hechtingsproblematiek.
Herken je jezelf in een onveilige hechting en wil je hiermee aan de slag gaan? Neem dan contact op met ons psychologisch verwijsteam. Dit kan via 085-4014720 of door een gratis adviesgesprek in te plannen.
Snel de juiste hulp
- In ±15 minuten persoonlijk advies.
- Gekoppeld aan een psycholoog die past.
- Al meer dan 60.000 cliënten geholpen.
De verschillende manieren waarop mensen zich verbinden met anderen
Iedereen heeft een eigen manier om om te gaan met nabijheid en vertrouwen in relaties. Dat noem je je hechtingsstijl. Die ontstaat vaak al in je kindertijd en werkt later door in hoe je contact maakt met anderen.
Er zijn vier hechtingsstijlen: veilig, vermijdend, angstig en gedesorganiseerd. Elke stijl heeft zijn eigen patronen en kenmerken.
Herken je jezelf in een van deze stijlen? Dan kan het fijn zijn om te weten dat je er niet alleen voor staat. Bij Psyned denken we met je mee en helpen we je om beter te begrijpen wat er speelt en wat jou kan helpen.
Snel de juiste hulp
- In ±15 minuten persoonlijk advies.
- Gekoppeld aan een psycholoog die past.
- Al meer dan 60.000 cliënten geholpen.
Wat is een hechtingsstijl?
Een hechtingsstijl zegt iets over hoe veilig contact voor je voelt en hoeveel vertrouwen je hebt in anderen. Die ontstaat vaak al vroeg in je leven, door de ervaringen met je ouders of verzorgers. Deze vormen de basis voor hoe je later naar jezelf kijkt en relaties met anderen ervaart.
Ontdek hier hoe hechtingsstijlen ontstaan.
In de psychologie onderscheiden we vier verschillende hechtingsstijlen: veilige, angstige, vermijdende en gedesorganiseerde.
Veilige hechtingsstijl
Als kinderen steun nodig hebben, zoeken ze hun ouders of verzorgers op. Ze willen iets leuks delen, troost vinden als ze zich onveilig voelen en leren hoe ze met hun gevoelens kunnen omgaan. Reageren ouders hier warm en aandachtig op, dan voelt een kind zich veilig en gezien. Vanuit die basis groeit vertrouwen in jezelf, in anderen en in de wereld.
Ben je veilig gehecht, dan voel je je meestal prettig in relaties. Je kan dicht bij iemand zijn en je eigen ruimte nemen. Je durft je uit te spreken, grenzen aan te geven en om te gaan met een meningsverschil of conflict.
Ongeveer 50 tot 65% van de volwassenen heeft een veilige hechtingsstijl.
Onveilige hechting
Als ouders of verzorgers minder beschikbaar of steunend zijn, kan een onveilige hechting ontstaan. Er zijn drie vormen van onveilige hechting.
Ongeveer 25% van de volwassenen heeft een vermijdende hechtingsstijl. Deze stijl ontstaat vaak als je ouders of verzorgers afstandelijk waren of moeite hadden om goed op je behoeften te reageren. Bijvoorbeeld wanneer een kind verdrietig thuiskomt en een ouder reageert met: ‘Stel je niet zo aan‘.
Daarom houd je je gevoelens liever voor jezelf. Voor je gevoel heb je anderen niet nodig en regel je dingen liever zelf. In moeilijke en spannende situaties trek je jezelf terug. Voor de buitenwereld kan je daardoor afstandelijk overkomen. Als iemand dichtbij komt, kan dat ongemakkelijk voor je voelen. Je neemt dan liever wat afstand. Dit zie je vaak terug bij bindingsangst.
Ongeveer 20% van de volwassenen heeft een angstige hechtingsstijl, ook wel een ambivalente hechtingsstijl genoemd. Deze stijl ontstaat vaak als opvoeders wisselend reageren op je behoeften. Soms waren ze warm en betrokken, maar op andere momenten afwezig. Voor een kind kan dat verwarrend zijn.
Daardoor ben je gevoelig voor de stemming van anderen. Kleine veranderingen merk je snel op. Soms interpreteer je die signalen als een teken van afwijzing. Je probeert dan alles te doen om de ander tevreden te houden, omdat je bang bent dat iemand je anders zal verlaten.
In liefdesrelaties heb je veel behoefte aan nabijheid en geruststelling. Je vindt het lastig om alleen te zijn. Soms kan je daardoor je partner claimen of controleren uit angst om hem of haar kwijt te raken. Dit zie je vaak terug bij verlatingsangst.
Ongeveer 5% van de volwassenen heeft een gedesorganiseerde hechtingsstijl, ook wel een gedesoriënteerde hechtingsstijl genoemd. Bij dit hechtingspatroon waren je ouders een bron van veiligheid en angst. Een kind weet dan niet goed of het toenadering moet zoeken of juist afstand moet houden.
Daardoor kunnen er later tegenstrijdige gevoelens ontstaan. Soms zoek je contact en verbinding, maar op andere momenten duw je mensen juist weer weg. Dit kan zorgen voor verwarrend gedrag van aantrekken en afstoten. Relaties kunnen daardoor veel spanning of onzekerheid oproepen.
Hechtingsstoornis
Soms zijn hechtingsproblemen zo ernstig dat er sprake is van een hechtingsstoornis. Dit ontstaat meestal na langdurige verwaarlozing, mishandeling of steeds wisselende verzorgers. Kinderen met een hechtingsstoornis hebben vaak veel moeite met contact: ze trekken zich emotioneel terug en zoeken of accepteren geen troost.
Het is belangrijk om dit niet te verwarren met een onveilige hechting. Die komt vaker voor (30–40%) en zorgt vooral voor moeite met vertrouwen en veiligheid in relaties. Een hechtingsstoornis is zeldzamer (ongeveer 1%) en ernstiger, waarbij het aangaan van relaties sterk verstoord is.
Hoe weet je welke hechtingsstijl je hebt?
Je hechtingsstijl herken je vaak aan patronen in je gedrag, gedachten en gevoelens, vooral in relaties of stressvolle situaties. Veel mensen herkennen zich in meerdere stijlen. Je kan eigenschappen hebben van verschillende stijlen en je gedrag kan per situatie of relatie verschillen. Zo kan iemand zich in een liefdesrelatie angstig voelen, maar bij vrienden juist veilig voelen.
Lees meer over kenmerken van hechtingsproblematiek.
Herken je jezelf in een onveilige hechting en wil je hiermee aan de slag gaan? Neem dan contact op met ons psychologisch verwijsteam. Dit kan via 085-4014720 of door een gratis adviesgesprek in te plannen.
Bronnen
Meer weten over hechtingsproblematiek
Je wilt graag dichtbij iemand zijn, maar als die ander echt dichtbij komt, voel je spanning of trek je je terug. Dat kan verwarrend en pijnlijk zijn, voor jou én voor de mensen om je heen.
Door te begrijpen welke hechtingspatronen hierbij een rol spelen, kan je stap voor stap werken aan meer veiligheid in jezelf en in relaties. Daarom hebben we onze kennis voor je verzameld en overzichtelijk op een rij gezet. Je hoeft hier niet alleen doorheen te gaan.
Lees verder over:
Wist je dat?
van de mensen is onveilig gehecht.
van de mensen ontwikkelt een hechtingsstoornis.
van de mensen is veilig gehecht.
Veelgestelde vragen
Waar wacht je op?
Plan vandaag nog een vrijblijvend adviesgesprek. Wij bellen je op, samen bespreken we in ± 15 minuten je hulpvraag en we koppelen je aan een psycholoog die bij jou past.
Of direct bellen? Bel 085-4014720