We vroegen het enkele schaatsers en spraken Yara van Gendt, sportpsycholoog van Team IKO-X2O. Zij begeleidt de sporters en trainers al drie jaar bij alles wat er in hun hoofd speelt. Van omgaan met spanning en teleurstelling tot focus, vertrouwen en samenwerken.
Van zomerse rust naar wedstrijdfocus
‘In de zomer gaat alles supergoed. Iedereen is ontspannen, de trainingen gaan lekker en het voelt relaxed. Maar de seizoenstart betekent terug naar het échte werk,’ vertelt Yara. ‘Dan moeten de rijders laten zien dat ze ook echt allemaal zoveel beter zijn geworden.’ De spanning voor die eerste wedstrijden is te voelen in het hele team, ook bij de staf. ‘We proberen dat natuurlijk zo min mogelijk te laten merken en rustig te blijven. Alles moet gewoon goed geregeld zijn, zodat de schaatsers zich volledig kunnen richten op hun race.’
Wij kunnen je helpen
Direct de juiste hulp van een psycholoog die bij jou past
- Gekwalificeerde psychologen
- Snel en persoonlijk
- Geen wachtlijst
Spanning hoort erbij, maar hoe ga je ermee om?
De druk is voelbaar, want er zijn nog geen aanwijsplekken voor internationale wedstrijden. Elk seizoen start je met een schone lei. En hoewel de sfeer in het team ontspannen blijft, neemt de concentratie toe. De kunst is om het onderscheid te maken tussen gezonde wedstrijdspanning en stress die je echt in de weg zit.
Joy Beune:‘Die eerste meters op het ijs tijdens het NK… daar train je een hele zomer voor. De spanning is er altijd, maar ik heb geleerd dat die spanning me ook scherper maakt. Het gaat erom dat je weet: oké, dit gevoel ken ik, ik kan het gebruiken. Zo kan ik me focussen op mijn race en gewoon gáán.’
Jesse Speijers:‘In het begin vond ik die spanning best lastig. Je wilt zo graag goed presteren en dan merk je dat je te veel in je hoofd zit. Inmiddels weet ik beter wanneer ik even gas moet terugnemen en wanneer ik juist die focus moet pakken. Dat heeft echt geholpen.’
Zelf presteren binnen een team
In de week voor het NK hebben de sporters hun eigen routines. ‘Hoe dichter we bij de wedstrijd komen, hoe meer iedereen zijn eigen ding doet,’ vertelt Yara. ‘Ze weten ondertussen heel goed van elkaar wie, wat, wanneer fijn vindt. De mensen die elkaar willen opzoeken, spreken af en de mensen die juist wat meer rust willen, doen iets alleen.’ Toch is er veel onderling contact tijdens gezamenlijke maaltijden, trainingen en ontspanningsmomenten. Die sociale verbinding is belangrijk, ook al sta je uiteindelijk in je eentje op het ijs. ‘Je bent elkaars concurrent, maar je hebt elkaar ook echt nodig,’ benadrukt Yara. ‘Tijdens trainingen kan je niet zonder elkaar. Het is een klein clubje. Iedereen kent elkaar goed en is op elkaar ingespeeld. Dat is het mooie aan dat we al langer samenwerken.’
Pien Hersman: ‘Ik zit vaak in m’n eigen bubbel voor de race. Dat heb ik nodig om echt scherp te zijn. Maar ik weet ook: ik hoef het niet alleen te doen. Als het nodig is, kan ik altijd bij teamgenoten of bij Yara terecht. Dat geeft rust.’
De rol van mentale voorbereiding: een sterke basis
Mentale training gaat niet alleen over wat je denkt vlak voor de start. Het is ook weten wie je bent als sporter, hoe je reageert onder druk en hoe je herstelt van een tegenslag. ‘Je goed voorbereiden, vertrouwen op wat werkt, bezig zijn met wat er op je pad kan komen en weten hoe je daarmee om kan én wil gaan, is heel belangrijk,’ legt Yara uit. ‘En de tools in huis hebben om te kunnen omgaan met onverwachte situaties en tegenslagen, dat maakt het verschil.’
‘We bespreken bijvoorbeeld scenario’s: “Wat als je starts niet lekker voelen?”, “Wat als de ijscondities anders zijn dan verwacht?”. Door dat van tevoren door te nemen, sta je mentaal sterker als het echt gebeurt. Je hoeft niet in paniek te raken, want je hebt hier al over nagedacht. Dit is geen seizoen waarin we opeens iets nieuws gaan doen,’ zegt Yara. ‘Het draait juist om de basis die we al hebben gelegd; de vruchten plukken van wat we al jaren aan het doen zijn.
Dai Dai N’tab: ‘We trainen het hele jaar door natuurlijk op de perfecte race. De eerste echte test is op het NK, als iedereen weer met frisse energie het seizoen begint. Je weet hoe je ervoor staat, maar er kan altijd iets anders gaan dan gepland. Die mentale voorbereiding helpt me om scherp en flexibel te blijven.’
Realistische verwachtingen
‘Het feit dat er fysio’s zijn, betekent niet dat er nooit meer blessures komen,’ zegt Yara lachend. ‘En dat is soms wel een beetje de gedachte: “Er is een sportpsycholoog, dus dan gaat er vast nooit meer iets mis in dat koppie”. Maar zo werkt het niet. Het gaat erom dat je zo goed mogelijk voorbereid bent. Mentale begeleiding is geen wondermiddel, maar een gereedschapskist die je helpt om sneller te herstellen, slimmer om te gaan met stress en sterker terug te komen na tegenslagen.’
Iedere sporter verdient mentale begeleiding
Of je nu rijdt voor de winst, een PR of een plek in de World Cup, mentale begeleiding maakt je sterker. Niet alleen in prestaties, maar ook in omgaan met tegenslagen en druk. ‘Het geeft rust als je weet dat je goed voorbereid bent. Dat je mensen om je heen hebt die je begrijpen en die je kunnen helpen om net dat stapje extra te zetten,’ zegt Yara.
Wil jij ook sterker in je schaatsen of sportschoenen staan?
Ontdek wat Psyned voor jou kan betekenen. Samen zorgen we dat je mentaal net zo fit bent als fysiek. Van omgaan met wedstrijdspanning tot herstellen van tegenslagen, onze (sport)psychologen kunnen je helpen om je doelen te bereiken. Bel 085-4014720 of plan gratis een persoonlijk adviesgesprek met ons verwijsteam. We luisteren naar jouw verhaal en koppelen je aan de juiste hulp.
