Misofonie
Misofonie is een verminderde tolerantie voor bepaalde geluiden, zoals kauwen of ademhalen. Deze geluiden kunnen direct sterke emoties oproepen, zoals irritatie, woede of walging. Deze reactie ontstaat automatisch en kan moeilijk te controleren zijn.
Heb je last van sterke irritatie of boosheid bij specifieke geluiden? Dan kan er sprake zijn van misofonie. Op deze pagina lees je wat misofonie is, hoe het ontstaat en wat je eraan kan doen.
Snel de juiste hulp
- In ±15 minuten persoonlijk advies.
- Gekoppeld aan een psycholoog die past.
- Al meer dan 60.000 cliënten geholpen.
Dit bericht is voor het laatst bijgewerkt op:
Wat is misofonie?
Misofonie betekent letterlijk ‘haat tegen geluid’. Het gaat verder dan een lichte ergernis. Bepaalde geluiden, ook wel triggers, roepen een negatieve reactie op.
Die reactie ontstaat in de hersenen. Geluiden worden gekoppeld aan een sterke emotie, waardoor je lichaam meteen reageert met spanning, irritatie of boosheid.
Het steeds onderdrukken van deze emoties kost veel energie en is erg vermoeiend. Misofonie is een vaak onbegrepen klacht die veel invloed kan hebben op je dagelijkse, bijvoorbeeld op je werk, in relaties of in sociale situaties.
Symptomen van misofonie
Mensen met misofonie ervaren vaak een directe en heftige reactie op bepaalde geluiden, die snel opkomt en moeilijk te stoppen is. Iedereen reageert hier anders op: waar de één direct boos of geïrriteerd raakt, voelt een ander vooral spanning of stress in het lichaam.
Veelvoorkomende klachten zijn:
- Sterke irritatie of boosheid bij specifieke geluiden
- Spanning of stress in het lichaam voelen, omdat je steeds alert bent
- Moeite met concentreren
- De neiging om situaties of mensen te vermijden
- Gevoelens van schuld of schaamte over de reactie
- Vermoeidheid
Lichamelijke en emotionele reacties
Naast emoties kan je ook lichamelijke reacties merken. Denk aan een snellere hartslag, gespannen spieren, sneller ademen of een onrustig gevoel in je lichaam. Dit gebeurt omdat je lichaam denkt dat er gevaar is. Het schakelt naar een ‘alarmstand’. Je lichaam maakt zich klaar om te vechten, te vluchten of stil te blijven staan. Dit kan ook gebeuren als er eigenlijk geen echt gevaar is. Dat kan verwarrend en vervelend voelen, alsof je lichaam ‘aan’ staat terwijl je juist wilt ontspannen. Het helpt om te weten dat dit een normale reactie is van je lichaam, bedoeld om je te beschermen.
Veelvoorkomende triggers van misofonie
Triggers zijn geluiden die direct een reactie oproepen. Dit zijn vaak alledaagse geluiden die anderen vaak niet opmerken.
Veelvoorkomende triggers zijn onder andere eetgeluiden zoals kauwen en slikken, ademhalingsgeluiden zoals snuiven of zwaar ademen, en herhalende geluiden zoals tikken of klikken. Deze geluiden kunnen direct spanning of irritatie oproepen.
Misofonie of gewone irritatie?
Veel mensen vragen zich af of ze misofonie hebben of gewoon gevoelig zijn voor geluid.
Bij misofonie is de reactie:
- Direct en hevig
- Moeilijk te negeren
- Van invloed op je dagelijks leven
Bij gewone irritatie:
- Is de reactie milder
- Kan je het makkelijker loslaten
Heeft het minder invloed op je leven
Hoe ontstaat misofonie?
De precieze oorzaak van misofonie is nog niet helemaal bekend. Onderzoekers denken dat het ontstaat door een combinatie van hoe de hersenen werken en wat iemand heeft meegemaakt.
Bij mensen met misofonie reageren de hersenen sterker op bepaalde geluiden. Dit heeft te maken met prikkelverwerking: de manier waarop je hersenen geluiden en andere prikkels verwerken. Normaal gesproken filteren je hersenen onbelangrijke geluiden weg, zoals iemand die zachtjes eet of tikt. Bij misofonie lukt dat filteren minder goed, waardoor bepaalde geluiden juist extra opvallen.
Er is ook een sterke koppeling tussen geluid en emotie. Dat betekent dat een bepaald geluid meteen een gevoel kan oproepen, nog voordat je erover nadenkt.
Daarnaast kunnen stress of vervelende ervaringen in het verleden misofonie versterken. Als je een bepaald geluid vaak hebt meegemaakt in een negatieve situatie, kan je brein dat geluid gaan koppelen aan een vervelend gevoel. Daardoor reageer je er later sneller en sterker op.
Wat doet misofonie met je dagelijks leven?
Misofonie kan veel invloed hebben op hoe je leeft. Je kan situaties gaan vermijden waarin je triggers verwacht, zoals samen eten of drukke ruimtes.
Je voelt spanning, boosheid of onrust, en soms heb je de neiging om meteen weg te gaan. Dit kan ervoor zorgen dat je je constant alert voelt: altijd op zoek naar mogelijke triggers.
Ook kan het invloed hebben op:
- Relaties, bijvoorbeeld irritatie naar partner of familie. Geluiden die anderen maken, zoals eten of ademen, kunnen onbedoeld spanning veroorzaken. Dit kan leiden tot ruzies of afstand, terwijl je eigenlijk weet dat de ander er niets aan kan doen.
- Werk, door concentratieproblemen of spanning. Geluiden op kantoor of van collega’s kunnen je focus verstoren, waardoor werken meer energie kost en vermoeiend wordt.
- Sociale situaties, doordat je dingen gaat vermijden. Je zegt bijvoorbeeld etentjes, feestjes of andere activiteiten af, omdat je bang bent voor bepaalde geluiden.
Daarnaast voelen veel mensen zich onbegrepen of schamen ze zich voor hun reactie. Je weet misschien dat je reactie heftig is, maar toch lukt het niet om deze tegen te houden. Dit kan eenzaam voelen.
Misofonie kan je wereld steeds kleiner maken. Juist daarom is het belangrijk om te weten dat je hier niet alleen in bent en dat er manieren zijn om ermee om te gaan.
Misofonie behandeling
Misofonie is goed te behandelen. De behandeling richt zich op het verminderen van de automatische reactie op geluiden en het leren omgaan met triggers in het dagelijks leven. Je leert stap voor stap meer controle te krijgen over je reactie, zodat geluiden minder heftig binnenkomen en minder invloed hebben op hoe je je voelt en gedraagt.
We kijken samen met jou naar jouw klachten, triggers en situatie. Iedereen ervaart misofonie anders, daarom maken we een behandeling op maat die past bij jouw behoeften en doelen.
Veelgebruikte behandelmethoden zijn:
Cognitieve gedragstherapie (CGT)
Met CGT leer je anders om te gaan met gedachten en reacties op geluiden. Je krijgt inzicht in wat er precies gebeurt op het moment dat je een trigger hoort. Vervolgens leer je deze automatische reactie stap voor stap te doorbreken. Ook werk je aan helpende gedachten en oefen je met situaties die je nu misschien nog vermijdt, zodat je vertrouwen groeit.
EMDR
EMDR kan helpen als misofonie samenhangt met stressvolle of emotionele ervaringen uit het verleden. Tijdens de behandeling verwerk je deze ervaringen, waardoor de emotionele lading minder wordt. Hierdoor kunnen bepaalde geluiden ook minder heftig aanvoelen en minder sterke reacties oproepen.
Mindfulness
Mindfulness helpt je om je aandacht te richten op het hier en nu, zonder direct te reageren op geluiden. Je leert om spanning en emoties op te merken zonder erin meegezogen te worden. Dit kan helpen om meer rust te ervaren, zelfs als je een trigger hoort.
Samen met een psycholoog werk je aan praktische handvatten die je direct kunt toepassen in je dagelijks leven. Zo wordt het stap voor stap makkelijker om met geluiden om te gaan en krijg je meer grip op je klachten.
Hulp bij misofonie
Heb je nog vragen of wil je even sparren over wat bij je past? Je staat er niet alleen voor. Ons verwijsteam denkt graag met je mee.
Je kan ons bellen op 085 – 4014 720 of een gratis adviesgesprek inplannen. In het gesprek luisteren we naar jouw verhaal en kijken we samen welke hulp het beste bij je hulpvraag aansluit. En als het goed voelt, kunnen we je direct in contact brengen met een psycholoog die écht bij je past.
Informatie nagekeken door expert
Deze pagina is nagekeken door Yvonne Willemstijn. Ze is freelance psycholoog en Uitvoerend Specialist Aanpak Huiselijk Geweld in Den Haag, met een specialisatie in het opstellen van persoonlijkheidsrapportages. Zij is aangesloten bij het NIP. Wil je meer weten over haar werk? Bekijk hier haar LinkedIn-profiel.
Deze psychologen helpen je graag bij misofonie
Bekijk hun profiel en plan je gratis adviesgesprek in.
LoesDols
Behandelt:
Samengestelde gezinnen problematiek, Zingevingsvragen, Negatief zelfbeeld en meer
Talen:
RoanneHelwig
Behandelt:
Lichamelijke klachten (ALK/SOLK), Depressie, Genderidentiteit en meer
Talen:
Petravan der Graaf-Ritskes
Behandelt:
Rouw- en verliesverwerking, Stress- en spanningsklachten, Depressie en meer
Talen:
Veelgestelde vragen
Informatie nagekeken door expert
Deze pagina is nagekeken door Yvonne Willemstijn. Ze is freelance psycholoog en Uitvoerend Specialist Aanpak Huiselijk Geweld in Den Haag, met een specialisatie in het opstellen van persoonlijkheidsrapportages. Zij is aangesloten bij het NIP. Wil je meer weten over haar werk? Bekijk hier haar LinkedIn-profiel.
Blogs over angst
In de Psyned blog delen we handige tips, adviezen en inzichten over mentale gezondheid.
Waar wacht je op?
Plan vandaag nog een vrijblijvend adviesgesprek. Wij bellen je op, samen bespreken we in ± 15 minuten je hulpvraag en we koppelen je aan een psycholoog die bij jou past.
Of direct bellen? Bel 085-4014720