Botsingen in liefde: collusie of crash?

Botsingen in liefde: collusie of crash?



Hoe komt het dat twee mensen die van elkaar houden, elkaar zo ongelukkig kunnen maken? Als relatietherapeut sta ik met mijn jarenlange ervaring, soms nog steeds versteld van het venijn waarmee partners elkaar het leven zuur maken.

Ken je dat, dat een opmerking van je eigen partner veel harder aankomt dan wanneer een vriendin of een vriend eenzelfde opmerking zou maken? Troost je, want dat betekent in elk geval dat je partner heel belangrijk voor je is. Mijn moeder zei altijd: ‘was sich liebt, das neckt sich’, vrij vertaald betekent dat ‘wat van elkaar houdt, doet elkaar pijn’. En dat is juist wat er in partner-relaties gebeurt. Niemand komt dichter op je huid dan je eigen partner. Zolang je verliefd bent: geen probleem. Een bevriende therapeut noemt dit de ‘duale psychose’, waarin twee partners het liefst totaal willen samensmelten met de ander. ‘wij zijn één!’ stralen ze uit.

‘Man achter muur zoekt vrouw op eiland’. En dan begint het pas: hoe wordt de relatie op langere termijn vormgegeven? Wat doen partners met zichzelf en met de ander wanneer ze zich verbinden? Ik ben ervan overtuigd dat partners elkaar onbewust uitzoeken op datgene dat ze zelf te leren hebben in het leven.

In de relatiepsychologie noemen we dat ‘een collusie’, een botsing, een schijnbare tegenstelling die de uitdaging in de relatie in het kort weergeeft. Elk koppel kan zo’n collusie omschrijven van de eigen relatie. Ik noem wat voorbeelden uit de praktijk: ‘vrouw met bindingsangst zoekt man die wil samensmelten’, ‘man achter muur zoekt vrouw op eiland’, of deze: ‘vrouw die haar vader mist zoekt man die zijn moeder mist’. Zolang partners hun eigen deel van de collusie niet voor hun eigen rekening nemen, zullen ze steeds weer opnieuw botsen. Ze zoeken dan steeds de oplossing voor hun probleem bij de ander. Dus de vrouw op het eiland wil graag opgepikt worden door haar man, maar hij wil graag door haar achter zijn muur vandaan gehaald worden. Tja, probleem. Zo staan beide partners spreekwoordelijk bij een bushalte waarvan de lijn is opgeheven.

‘We verwachten dan van de ander dat hij of zij ons ‘redt’ en voor ons zorgt.’ De vrouw die bang is voor intimiteit zal keer op keer geconfronteerd worden  met een man die moeite heeft om grenzen te respecteren omdat hij juist bang is om op zichzelf te staan. De vrouw die als meisje haar vader miste, zoekt iets in haar man dat aan haar vader doet denken, wat de man geen recht doet. Omgekeerd doet hij hetzelfde bij haar en keer op keer teleurgesteld raken, omdat zij zijn moeder niet kan en wil zijn.

Dat doet allemaal pijn en het liefst leggen we dat bij de ander neer. We verwachten dan van de ander dat hij of zij ons ‘redt’ en voor ons zorgt. Zo geven partners elkaar onmogelijke opdrachten en geven ze elkaar de schuld van hun eigen ellende. En dat kan er hard aan toe gaan!

Inzicht in deze onbewuste patronen zijn een must voor partners om een liefdevolle verbinding mogelijk te maken. Een echte verbinding, losgemaakt van de lading van de collusie. Ik vraag partners die in therapie zijn vaak zelf na te denken over ‘hun’ collusie. Ik nodig je uit om (liefst samen met je partner) ook eens na te gaan welke collusie jullie kennen. Dat kan een leuke oefening zijn. Laat je creativiteit maar de vrije loop en lach er samen ook om. Dat er een collusie is, is zeker.

‘Als jullie je relatie eens op die manier bekijken, kunnen jullie een crash voorkomen en samen verder groeien’. De vraag is of jullie je er bewust van zijn en verantwoordelijkheid nemen voor je eigen aandeel hierin. Als jullie je relatie eens op die manier bekijken, kunnen jullie een crash voorkomen en samen verder groeien. Veel liefde gewenst.

© 2011 Petra van der Heiden
meer informatie over relatietherapie
stel je relatievraag op het forum Psycholoog Nu

Op deze plek verhaalt Petra van der Heiden, psycholoog, met enige regelmaat over thema’s die langskomen in haar praktijk voor individuele- en relatietherapie, die in het dagelijks leven zo herkenbaar kunnen zijn. Het gaat immers over mensen zoals jij en ik, met vragen over het leven en de liefde. De personen, de verhalen en de omstandigheden  zijn gefingeerd.


© 2017 - PsyNed - Psychologen Nederland - Alle rechten voorbehouden.