Wat te doen bij ziekteverzuim

Het ziekteverzuim in Nederland ligt gemiddeld rond de 5,2% (2024, CBS), met pieken in de sectoren zorg, onderwijs en overheid. Dat betekent dat er van elke duizend werkdagen 52 dagen worden verzuimd. Vroeg of laat krijg je als werkgever dus met verzuim te maken. En waar grotere organisaties vaker uitval zien, is de impact bij kleinere bedrijven meestal groter. Zeker bij langdurig verzuim (verzuim van zes weken of langer).

Daarom is het belangrijk dat je weet wat je als werkgever verplicht bent te doen bij verzuim, hoe je je medewerker(s) kan helpen én wat je kan doen om langdurig uitval te voorkomen.

Laatste update: 22 december 2025

Wat is psychisch verzuim?

Psychisch verzuim is uitval die ontstaat door psychische klachten als stress, overspannenheid, burn-out, depressie en angstklachten. En juist dát type verzuim duurt lang: gemiddeld zit een werknemer met burn-outklachten 288 dagen thuis. Terwijl de rest van het team doorgaat, met minder mensen en meer druk.

Psychische klachten door werk

Psychische klachten zijn inmiddels een van de grootste oorzaken van langdurig verzuim. Volgens het RIVM werd in 2024 zo’n 8,2% van het totale verzuim veroorzaakt door psychische problemen. Tien jaar eerder was dat nog 5,7%. De Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (CBS & TNO, 2024) laat zien dat meer dan één op de vijf verzuimende werknemers in 2023 aangaf dat de psychische klachten door het werk kwamen, vooral door een (te) hoge werkdruk.

De grootste risicogroep zijn werknemers tussen de 25 en 34 jaar. Zij ervaren relatief vaak stress en een verstoorde werk-privébalans. Hun psychisch verzuim is sinds 2019 met ruim een derde gestegen. Ook zien arbodiensten in álle leeftijdsgroepen een stijging van stressgerelateerd verzuim. Inmiddels heeft 17,3% van de werkenden burn-outklachten (tegenover 13,4% in 2015) en is werkstress de meest gemelde beroepsziekte in Nederland.

Wat moet je doen bij ziekteverzuim?

Bij ziekmelding van je medewerker gelden deze wettelijke verplichtingen:

• Meld ziekte binnen 4 werkdagen bij de arbodienst of bedrijfsarts. Zij nemen contact op met je medewerker.
• Start vanaf de eerste ziektedag met actieve begeleiding (Wet verbetering poortwachter). Jullie zijn beiden verantwoordelijk voor een goede terugkeer op de werkvloer, of je medewerker nu lang of kort verzuimd.
• Betaal tot 104 weken minimaal 70% van het loon door, wat de reden van de (langdurige) ziekmelding ook is. Als het contract in die periode afloopt, meld je je medewerker op de laatste dag ziek bij het UWV.
• Je mag je verzuimende medewerker niet zomaar ontslaan en je bent verplicht te helpen met de re-integratie.
• In het geval van langdurig verzuim, meld je na 42 weken je medewerker ziek bij het UWV. En als het na anderhalf jaar niet mogelijk is het werk te hervatten, vraag je een WIA-uitkering aan voor je medewerker.

Let op: je medewerker hoeft jou niet te vertellen wat er precies aan de hand is. Respecteer de privacy en stel geen gerichte vragen naar de oorzaak. In de meeste gevallen vertelt je medewerker (een deel van) de reden(en) uit zichzelf.

Kosten ziekteverzuim

De kosten zijn fors: psychisch verzuim kost werkgevers naar schatting 360 tot 400 euro per dag per medewerker, natuurlijk afhankelijk van de functie en het salaris van je medewerker. Bij langdurig psychisch verzuim kan dit bedrag aardig oplopen, ook voor vervangend personeel, lagere productiviteit en arbodienstverlening. In Nederland is dit jaarlijks een schadepost van bijna 5 miljard euro. Daarmee is het niet alleen een gezondheidsprobleem, maar ook een strategisch thema.

Lees meer over de kosten van ziekteverzuim.

Voorkom langdurig psychisch verzuim

Het is belangrijk de signalen van psychische klachten vroegtijdig te herkennen én aan te pakken. Als werkgever speel je een grote rol in het zorgen dat je medewerkers blij zijn en lekker in hun vel zitten. Hiervoor is een gezonde, veilige en passende werkomgeving nodig.

Blijf in gesprek

Vraag regelmatig hoe het écht met je medewerker gaat en toon interesse. Medewerkers die zich gezien en gehoord voelen, geven het sneller aan als het niet goed gaat.

Bewaak de werkdruk

Bespreek samen of de hoeveelheid werk past bij de belastbaarheid: is de werkdruk in balans? Een beetje werkdruk is gezond, maar als de spanning te lang te veel is, kunnen er stressklachten ontstaan. Ervaart iemand te veel of te weinig uitdaging? En staat de werkdruk in verhouding tot de hoeveelheid werkplezier?

Vergroot werkplezier

Geef je werknemers vertrouwen (autonomie) en waardering, creëer een fijne cultuur, zorg voor voldoende ontspanning naast het werk en heb aandacht voor een goed personeelsbeleid. Ook het tegengaan van ongewenst gedrag, zoals pesten op de werkvloer, draagt bij aan sociale veiligheid en een aangename werksfeer.

Verminder stress

Bespreek het als je stressklachten vermoedt: wat zijn eisen die horen bij de functie en welke eisen legt je medewerker zichzelf op? Welke taken zijn het belangrijkst en wat kan er (tijdelijk) geschrapt? Help prioriteiten stellen en kijk samen waar de stress vandaan komt. Zit je medewerker bijvoorbeeld op de juiste plek? (Letterlijk en figuurlijk).

Ook iemands privésituatie kan natuurlijk voor veel stress zorgen. Vaak is het een combinatie van factoren waarbij de ervaren spanning langdurig overheerst. Als de energiebronnen en stressoren te lang in disbalans zijn, kan je opgebrand raken.

Bied psychische hulp

Goed werkgeverschap is zorgen voor je mensen. Vroegtijdig hulp inschakelen voorkomt uitval. Wil je een psycholoog aanbieden om je medewerker te ondersteunen en langdurig verzuim te voorkomen? Via ons regel je makkelijk en snel passende hulp.

Preventieve zorg bij Psyned

Voorkomen blijft beter dan genezen. Naast regelmatig vragen hoe het met je medewerker gaat en (psychische) klachten op tijd te herkennen, kan je ook preventieve hulp aanbieden. Veel issues zijn namelijk niet zichtbaar, maar zijn er wel. Ook je medewerker zelf heeft dit niet altijd in de gaten en toch kunnen deze klachten op de achtergrond behoorlijk in de weg zitten.

MindMatters

Met MindMatters bied je jouw medewerkers de kans om op eigen initiatief snel en makkelijk in gesprek te gaan met een psycholoog. In maximaal drie online sessies krijgen ze een professionele blik van buitenaf op hun situatie, zonder echt in behandeling te gaan. Daarmee is MindMatters ideaal voor wie een beetje vastloopt, maar zelf niet aan de bel zou trekken als het niet zo laagdrempelig was.

Snelle hulp bij uitval

Is je medewerker toch uitgevallen? Dan telt snelheid. Hoe sneller iemand hulp krijgt, hoe beter het herstel. We spreken je medewerker binnen één dag en zorgen dat diegene direct passende hulp krijgt, zonder wachtlijst. Zo wordt je medewerker al werkend weer beter.

Meer lezen over hoe jij je medewerker(s) direct de juiste hulp kan bieden? Bekijk de pagina’s over ons behandeltraject voor werkgevers en de re-integratie van jouw medewerker. Of bel direct om te horen wat we voor jouw organisatie kunnen betekenen.

Bronnen

• Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden van TNO en CBS
• Arboned
• RIVM

Gecontroleerd door expert

De informatie op deze pagina is gecontroleerd en goedgekeurd door Bob Schipper, Relatiemanager Werkgevers en Arbodiensten bij Psyned.