Waarom nare herinneringen soms opeens naar boven komen
Maak kennis met onze behandelaar.

Waarom nare herinneringen soms opeens naar boven komen

Een heftige, negatieve ervaring kan lang in je hoofd blijven hangen. Misschien droom je er over, komt de herinnering opeens bij je op als je met heel iets anders bezig bent; het zou zelfs kunnen dat je flashbacks ervaart. Waarom kunnen negatieve herinneringen zich zo aan je opdringen?

 Je nare ervaring een plek geven

Recent onderzoek door een Britse universiteit heeft een mogelijke verklaring gevonden: je brein lijkt negatieve ervaringen anders op te slaan dan positieve. Bij neutrale nieuwe ervaringen slaat je brein niet alleen de onderwerpen van je aandacht op, zoals de mensen die je ontmoet, maar ook de associaties die je hebt met de omgeving. Bij negatieve ervaringen lijkt dit anders te gaan: je brein onthoudt vooral het onderwerp van je aandacht en ‘vergeet’ de context.

 

Heftige herinneringen zijn zonder context onvoorspelbaar

Zonder context is het moeilijk om een negatieve ervaring een plek te geven. Stel je voor: een slachtoffer van geweld herinnert zich de klappen, niet de plek waar het gebeurde. Het was zo’n heftige ervaring dat het wel in zijn of haar achterhoofd blijft rondspoken, maar omdat het geen (letterlijke) plaats krijgt komt de herinnering op willekeurige momenten op, ook in situaties die er niets mee te maken hebben.

 

Waarom een soldaat kan schrikken van vuurwerk

Neem het voorbeeld van een soldaat met Post-Traumatisch Stress Syndroom (PTSS). Op missie in oorlogsgebied werd hij geconfronteerd met knallen van bommen en andere wapens. Die geluiden en wat zij veroorzaakten waren zo heftig, dat deze al zijn aandacht vroegen. Hoe de omgeving eruitzag, wat er daarvoor en daarna gebeurde, dat kon hij niet meer opnemen; de intense ervaring van bommen die afgaan en gevaar eisten al zijn concentratie.

De soldaat associeert later knalgeluiden niet met de plek waar hij ze hoorde, want die informatie sloeg hij niet op: het geluid alleen al veroorzaakt enorm veel emoties. Elke knal, bijvoorbeeld van een stuk vuurwerk, brengt een automatische reactie - pas op, gevaar - en de herinnering aan afschuwelijke momenten.

 

Verdriet of trauma context geven

De bevindingen van dit onderzoek kunnen enorm waardevol zijn voor de behandeling van mensen die lijden aan PTSS, maar wellicht kunnen mensen met 'gewone' negatieve ervaringen er ook wat van leren. Als je ooit iets vervelends hebt meegemaakt wat je het liefst zou vergeten - een hele geñante situatie misschien, of een pijnlijk bezoek aan de tandarts - is het misschien juist niet slim om het weg te stoppen. De kans bestaat dat de herinnering dan juist op onverwachte momenten de kop op steekt, ook in situaties die er niet echt mee te maken hebben.

Een beter idee is dan om de herinnering bewust naar voren halen. Misschien kan je proberen de omgeving te herinneren, wie er bij waren, wat er vooraf gebeurde en wat daarna. Als je die vervelende herinnering een context geeft, blijft deze hopelijk waar hij hoort: in het verleden. Je verdriet, schaamte of angst letterlijk 'een plek geven' dus.

Belangrijk: bij hele heftige trauma's kan het zijn dat je overweldigd wordt door de emoties die bij de herinnering ophalen komen kijken. Als je vermoedt dat er hele intense emoties bij je meespelen - misschien zelfs een trauma - zouden wij aanraden dat je hulp zoekt van iemand die je vertrouwt, of een professional zoals een psycholoog.

 

Bron onderzoek: sciencedaily.com

 

Wil je een vraag voorleggen aan het verwijsteam van Psyned ? Je kan ons elke werkdag bellen op 085 - 4014720.

Volg Psyned ook op Facebook, LinkedIn en Twitter.