Vijf lessen om jezelf beter te leren kennen

Vijf lessen om jezelf beter te leren kennen

Jij bent de enige die in je hoofd kan kijken – dus jij kent jezelf het beste, toch? Nou: zo werkt dat niet helemaal. Op sommige vlakken kennen je vrienden je waarschijnlijk beter dan jijzelf. En soms weerhouden je gedachten en emoties je ervan om jezelf en je gedrag helder te zien. Als je jezelf echt beter wilt leren kennen: deze vijf lessen kunnen je een eind op weg helpen.

 

In het Amerikaanse blad Time verscheen onlangs een artikel waarin de theorieën van Tim Wilson, een professor in de psychologie van de Universiteit van Virginia, over zelfbeeld en een eigen verhaal worden besproken. Wilson legt in zijn boeken uit dat je brein een verhaal vertelt over jezelf, dat niet altijd klopt met het beeld dat de buitenwereld krijgt. Wij zagen een kans om een aantal lessen te trekken uit de onderwerpen die de professor noemt.

 

Les 1: Je ziet jezelf niet zo helder als je denkt

Jij hebt de meeste informatie over jezelf, dus jij kent jezelf het beste toch? Tim Wilson zegt dat dit gedeeltelijk schijn is. In onderzoek waarin een persoon zichzelf scores op een persoonlijkheidstest moest geven, maar ook door vrienden beoordeeld werd, waren er vrij grote verschillen tussen het eigen oordeel en dat van vrienden. Het belangrijkste: de vrienden waren het meer met elkaar eens dan met de persoon zelf.

Misschien zie je sommige dingen van jezelf beter dan anderen, zegt Wilson, maar vaak genoeg zien anderen je helderder dan jijzelf.

Dat lijkt ons een belangrijke les om te onthouden. We kunnen allemaal een beetje verdwijnen in onze gedachten, angsten en twijfels. Die stemmen in je hoofd, ze hebben gewoon niet altijd gelijk. En dat beseffen kan je soms heel veel inzicht geven.

 

Les 2: Het is bijna nooit zo erg als je denkt

Je bent heel erg slecht in je toekomst voorspellen, volgens Wilson, zeker wat emoties betreft. We overdrijven hoe erg we gaan reageren op bepaalde evenementen en hoe lang het gevoel blijft. In het kunnen we iets als heel heftig ervaren – maar omdat wij mensen behoorlijk weerbare wezens zijn komen we er sneller weer boven op dan we denken.

Want, zegt Wilson:

 

Les 3: Je hebt een soort psychologisch immuunsysteem

Over weerbaarheid gesproken: volgens Wilson hebben we ook een soort psychologisch immuunsysteem, dat er voor zorgt dat we na een tijdje herstellen van negatieve gebeurtenissen die eerst onoverkoombaar lijken.

Wilson (vrij vertaald):

“We denken misschien van tevoren dat als een romantische partner ons verlaat, onze harten gebroken zijn en het nog jaren gaat duren voordat we er overheen zijn. Maar dat psychologische immuunsysteem gaat vroeg of laat aan het werk en dan komen er gedachten opdoemen als: “Nou ja, misschien was ze ook niet de juiste voor mij. Ze had ook wel irritante gewoontes.”

Dit geldt natuurlijk, helaas, niet voor alle situaties. Soms heb je gewoon hulp nodig, van je omgeving of van een professioneel behandelaar. Maar je bent weerbaarder dan je denkt.

 

Les 4: Wat je doet vertelt meer over je dan wat je zegt

Wij mensen hebben een rijke binnenwereld; het kan je gaan duizelen als je bedenkt wat je allemaal voelt en denkt op een dag. Dat kan wel eens afleiden van het observeren van je daadwerkelijke gedrag – wat natuurlijk het enige is dat andere mensen van je zien. Terwijl je gedrag, je acties, uiteindelijk wel de meeste impact hebben.

Als je jezelf echt beter wilt leren kennen, zegt Wilson, en je durft het aan: vraag eens aan een vriend of vriendin (die je vertrouwt en die het beste met je voorheeft) hoe je overkomt. Dat kan je heel veel extra inzicht geven.

Waarschuwing: doe dit alleen als je zeker weet dat je het aankan. Je wilt bijvoorbeeld niet je vriend of vriendin afstraffen voor zijn of haar hulp als je de antwoorden moeilijk vindt. Al zou het heel goed kunnen dat sommige antwoorden je ook positief verrassen.

 

Les 5: Je kan jezelf het goede voorbeeld geven (en je perceptie van jezelf veranderen)

Voor een goed voorbeeld hoef je niet naar anderen te kijken, volgens Wilson. Soms kunnen we de perceptie van onszelf het beste veranderen door eerst ons gedrag aan te passen.

Dat klinkt misschien gek, maar het kan goed werken. Soms zit je zo in je eigen hoofd, angsten en gedachten dat je denkt dat je nooit je gedrag kan veranderen. Maar probeer het eens: help je buurvrouw een keer, of knoop bewust een praatje aan met iemand als je daar normaal gesproken te verlegen voor bent. Het lijkt een kleine stap, maar het kan je beeld van jezelf al gelijk een beetje verschuiven.

 

(Het (Engelstalige) artikel in Time is het ook waard om te lezen – je vind het hier.)

---