Nieuws en psyche: depressie herkennen op Instagram

Nieuws en psyche: depressie herkennen op Instagram

Wekelijks bespreken wij, bij een kopje koffie, de psychologie achter een interessant nieuwsitem met Psyned psycholoog en inhoudelijk directeur Aerjen Tamminga. Deze week: over een algoritme dat depressie herkent op Instagram.

NIEUWS VAN DE WEEK

Nu.nl: Instagram-algoritme kan depressieve gebruiker herkennen

Details: Wetenschappers hebben een manier gevonden om mensen met een depressie te onderscheiden van gezonde mensen. Een belangrijke voorspeller is de kleur van de foto’s: mensen met depressieve klachten gebruiken vaker donkere blauw- en grijstinten, gezonde mensen gebruiken helderdere kleuren.

---

Psyned Redactie (PR): Dit klinkt als een technisch hoogstandje. Kan dit echt?

Aerjen: “Het is absoluut mogelijk, dit soort technieken worden al langer gebruikt en getest op sociale media. Dit staat verder los van hoe goed dit specifieke algoritme van deze wetenschappers werkt, dat kan ik natuurlijk niet zo een twee drie volledig beoordelen.”

PR: Waar gebeurt dit dan nog meer?

Aerjen: “Hier gaat het heel specifiek over het herkennen van depressie, maar Facebook heeft bijvoorbeeld ook al vaker geëxperimenteerd met toepassingen voor geestelijk welzijn. Een tijd geleden hebben ze bij een groep gebruikers getest hoe hun deel-gedrag veranderde door ofwel alleen positieve ofwel alleen negatieve content te laten zien. Ze hebben ook een toepassing voor suïcide-preventie waarbij je een bericht van een vriend waarover je bezorgd bent kan signaleren, waarna Facebook die gebruiker een berichtje stuurt waarin ze (voorzichtig) hulpopties geven.”

PR: Maar bij dit onderzoek gaat het over herkennen van klachten. Wat zou dit ons kunnen brengen?

Aerjen: “Als deze techniek op een gegeven moment echt goed werkt zou dit een prachtige methode kunnen zijn om sneller klachten te signaleren en daardoor sneller hulp te kunnen bieden. Wij zien vaak dat mensen jaren rond kunnen lopen met klachten en niet door hebben dat ze klachten hebben waar hulp voor beschikbaar is. Ook interessant: als zo’n groot medium als Instagram dit inbouwt zou dit kunnen helpen met het taboe op psychische problemen doorbreken. Dan wordt het vragen om hulp misschien laagdrempeliger.”

PR: Het is wel heel persoonlijk en privé; is dit wel iets wat we willen van Instagram?

Aerjen: “Het hele idee valt of staat bij hoe ethisch verantwoordelijk het gebruik is van dit soort technieken. Dit valt natuurlijk onder de grotere discussie over privacy en hoe bedrijven omgaan met de data die ze van ons hebben. Bij Instagram of Facebook zou ik ook denken aan zoiets als een zogenaamde opt-in functie, dat je niet meedoet aan dit soort toepassingen als je dat niet wilt. Of ze dat doen is de vraag.

Verder denk ik als psycholoog ook aan andere nuances. Bijvoorbeeld, is het wel altijd goed om iemand ermee te confronteren als ze een minder gelukkige periode hebben? Waar leggen ze de grens, bij licht depressieve klachten of bij zwaar depressieve klachten, en hoe zien ze het verschil? Het moet natuurlijk niet zo zijn dat iedereen altijd maar alleen maar gelukkig hoort te doen op sociale media, minder gelukkige periodes horen er ook gewoon bij in je leven.”

PR: Veel voor de wetenschap en sociale media om over na te denken dus.

Aerjen: “Inderdaad. Dit zou een waardevolle toepassing kunnen zijn, maar het moet wel verantwoordelijk gebruikt worden.”